Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

De Pagina's over de geschiedenis en historie van Den Haag

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Stadswandelingen Rondvaart Uitgaan in Den Haag Links
Zeeheldenkwartier

 

Haagse Wijken

Zeeheldenkwartier


W. Pyrmontkade

 

 

In het Zeeheldenkwartier vindt u prachtige gebouwen en sfeervolle pleinen. Het is één van de gezelligsten van de vele 19e eeuwse wijken die Den Haag nog heeft. Er is een bijzondere mix van 19e eeuwse gebouwen. Er is wat nieuwbouw aanwezig, maar de trent lijkt te zijn om hier meer in 19e eeuwse stijl te gaan bouwen en zo hoort het ook. Den Haag mag wat trotser zijn op zijn de bouwstijlen uit de 19e eeuw die zelfs vrienden uit Praag, Parijs, Londen en Rome en mensen die ik wel eens heb rondgeleid -positief- versteld doet staan.

De wijk grenst aan het Oude Centrum van Den Haag en aan andere 19e eeuwse wijken zoals Duinoord, Regentessekwartier, Sorgvliet en Willemspark. Bovendien raakt het net de Archipelbuurt aan bij de Javastraat.
Vroeger was de wijk begrenst door drie 'waterwegen', de Afzandingsvaart (Waldeck Pyrmontkade), de nog bestaande Noord West Singelgracht (Veenkade) en de Haagse Beek (Zeestraat). De laatste grens is de Laan van Meerdervoort waar, gezien de ligging op een voormalige duinwal, geen water gestroomd heeft.

Het Zeeheldenkwartier is in de laatste decennia van de de 19e eeuw aangelegd door partikuliere projectontwikkelaren. Na de dood van Anna Paulowna waren zij de Gemeente voor bij het verkrijgen van de grond van deze prinses (Weduwe van Koning Willem II). Het bijzondere is dat de projectontwikkelaren direct begonnen met het indelen van de straten en woningen, maar dat ze daarbij geen rekening hielden met elkaars plannen. Daardoor ontstond tussen het Anna Paulownaplein en het Prins Hendrikplein een "Venetiaans" stukje Den Haag, dat zich heel goed laat omschrijven als een klein doolhof. Verder waren (zijn) alle 19e eeuwse straten redelijk smal. Allen de Piet Heinstraat en de Elandstraat zijn breder. Langs de Elandstraat liep tot 1901 een gracht.

Het heeft de wijk een hele bijzondere en intieme sfeer gegeven, die echter wel lastig was voor het verkeer. Omstreeks 1924 is de Vondelstraat daarom dwars (en diagonaal) door een deel van de wijk heen gelegd. Daarbij werden fraaie panden afgebroken en verrezen grote huizenblokken langs die nieuwe Vondelstraat.

De Pleinen van dit deel van Den Haag liggen vrijwel allemaal op één lijn (en de namen hebben veelal te maken met het Nederlandse Koningshuis) en vormen derhalve een soort Pleinen-ketting.

Op het kaartje linksboven ligt de Toussaintkade rechtsonder en de Elandstraat en de Piet Heinstraat gaan van links naar rechts door het midden van het plaatje. Het grote plein er boven is het Prins Hendrikplein, rechts daarvan is nog net het Anna Paulownaplein (voor de helft) te zien. De Vondelstraat gaat dwars door de wijk heen en klieft oude straten, zoals de De Riemerstraat, in tweeën. Onder op de foto begint de Vondelstraat bij de Bilderdijkstraat en hij eindigt bij de Elandstraat.

Wat meteen opvalt is dat er flinke tuinen te zien zijn. Hier en daar bevinden zich nog 19e eeuwse Hofjeswoningen in deze gezellige wijk.

Prins Hendrikstraat
Piet Heinstraat
Piet Heinstraat Anna Paulownaplein

Een wandeling van het eerste naar het laatste plein is zeker de moeite waard en U doorsnijdt dan het gehele Zeeheldenkwartier. Men kan beginnen bij Plein 1813 (tram 10 alleen door-de-weeks in de ochtend en middag vanaf Centraal Station en tram 1 gedurende de hele dag vanaf Hollands Spoor) in het Willemspark.

Op  Plein 1813 staat het enorme monument ter ere van de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden.

Indien men dan via Sophialaan (Zeestraat) en Bazarstraat in zuid-westerlijke richting gaat komt men op het Anna Paulownaplein. Dit is een klein plein met enkele gezellige café's, winkels en prachtige woonhuizen.

Opdrachtgever tot de bouw van de kleurrijke panden achter het standbeeld van Anna Paulowna was E. Beekman, die zelf aan het Smidswater woonde en eigenaar was van het fraaie Jugendstilpand Hooikade 9 (Villa Helena). Ook het latere Filmhuis (Loft Interieurs) aan de Denneweg was van hem en het Pakhuis dat nu Theater Pepijn huisvest. Architect van al deze panden was de bekende Jugendstil architect Bosboom. Bij het Anna Paulonaplein ontwierp hij de gebouwen zo dat er voor het eerst aparte deuren waren voor winkels en woonhuizen. De foto's hieronder laten het plein zien in 1902 en zoals het precies 100 jaar later was. Helaas is het prachtige puntdak op de hoek verdwenen. Die moet toch eigenlijk op de oorspronkelijke manier terug. Het witte pand rechts op de foto (2002) is in 2005/2006 al fraai gerestaureerd.

A. Paulownaplein
 

Boven de gebouwen ziet men de toren van het Vredespaleis uitsteken. Men kan naar dat sprookjeskasteelachtige gebouw toe, maar men kan ook doorlopen in zuid westerlijke richting.

Via de Trompstraat, de Hugo de Grootstraat en de Prins Hendrikstraat komt men vervolgens op het in 2000 opgeknapte Prins Hendrikplein, ook rond dit plein staan prachtige gebouwen. De Prins Hendrikstraat vervolgend komt men op het rustige, mooie Koningsplein. Ook hier vindt men gezellige café's en restaurantjes. Indien men doorloopt door de Weimarstraat komt men uiteindelijk bij het statige Regentesseplein.

Indien u dan nog verder wilt, kunt u over de (eveneens zeer statige) Regentesselaan in de richting van het Statenkwartier wandelen. De huizen langs deze straat zijn veelal in de neo-Renaissance stijl gebouwd. Zoals in veel 19e eeuwse woonwijken ziet men er gebouwen met torentjes, erkers en rijke versierselen. Bij de Laan van Meerdervoort steekt men over naar de Reinkenstraat. Indien men die uitloopt komt men bij één van de meest bijzondere pleinen van de stad, het Sweelinckplein.

Piet Heinstraat

eXTReMe Tracker