Door Chris Schram

Het (Oude) Centrum

Het "Johan de Witthuis"

Architect(en) : Pieter Post
Bouwjaar : 1655
Stijl : Classicisme
Rijksmonument

Tijdens de Gouden Eeuw was het gewest Holland rijk en machtig. In veel Hollandse steden, zoals Leiden, Delft en Amsterdam werden prachtige huizen gebouwd en ook in Den Haag verrezen schitterende Herenhuizen.

Er zijn echter grote verschillen tussen de 17e eeuwse panden van de Hollandse steden en die in Den Haag.

In andere steden lieten de rijken ranke, hoge grachtenpanden bouwen. In Den Haag woonden voornamelijk bankiers, edelen, buitenlandse ambtenaren en renteniers.

Enkele van hen woonden aan een gracht (De Herengracht, de Prinsegracht, en de Prinsessegracht), anderen    hadden een statig pand aan, of in de omgeving van brede lanen zoals het Voorhout, de Vijverbergen en de Kneuterdijk).

Anders dan in de andere Hollandse Steden gingen deze rijken niet per schip naar hun huizen, zij verplaatsten zich in een koets.

De woonhuizen van de Haagse 17e (en 18e) eeuwse elite zijn breed en relatief laag.

 

In heel Den Haag is eigenlijk NIET één grachtenpand te vinden dat lijkt op de typische "koopman-woningen" die men in Amsterdam of aan het Leidse Rapenburg kan vinden. Nu was Den Haag ook geen 'handelsstad'.

In andere steden was ruimtegebrek, omdat ze stadsmuren hadden. De inwoners van die steden moesten belasting betalen per meter (breedte) en gingen dus de hoogte in. Om Den Haag stonden geen muren, er was alleen een (zeer ruim aangelegde) Singelgracht. Hier werd zelfs door het Stadsbestuur geeist dat huizen die aan bepaalde straten gebouwd werden niet te smal waren.

Er waren minimumeisen, waar andere steden met een soort maximum werkten. In die steden gold : Hoe breder je huis, hoe meer belasting je betaalde. Vandaar dat men daar smal bleef aan de straatzijde en de hoogte en diepte in ging.

Het Johan de Witthuis  is vijf ramen breed en in twee etages hoog (inclusief de zolderetage).

Het pand is in 1652, enkele jaren na de (80-jarige) oorlog, gebouwd voor Mattheus Hoeff.

De hand van architect Peter Post is er hier en daar in te herkennen. Het is één van de kleinste Classicistische gebouwen van Den Haag

Aan de achterkant lopen twee vleugels door.

Het huis ligt vlak bij de "Plaats" en vanaf het balkon aan de voorzijde kan men de hofvijver en de gebouwen van het Binnenhof zien liggen.

---

Omdat de beroemde staatsman Johan de Witt er enkele jaren gewoond heeft  (tot zijn dood in 1672) heeft het huis zijn naam gekregen en spreken we niet van het Hoeff-huis.

De Witt, oorspronkelijk afkomstig uit Dordrecht, woonde eerst aan de Fluwelenburgwal en de Raamstraat. Gedurende zijn politieke loopbaan kon hij zich steeds mooiere woonhuizen permiteren.

De voormalige woonhuizen van De Witt aan de Fluwelen Burgwal en de Raamstraat zijn -helaas- gesloopt.

Het woonhuis van Johan de Witt aan de Kneuterdijk heeft 3 eeuwen weten te overleven. Het is nu een Rijksmonument en is in 2003 grondig gerestaureerd. Bij een brand in 2005 is in één kamer schade ontstaan.

 

• Geschiedenis / Johan de Witt

• Kneuterdijk