Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

e-mail

 

Pagina's over Den Haag

English Deutsch

De Hofvijver

Index Nieuw op deze site Rondleidingen Oude Stad Uitgaan in Den Haag Links
Ring van water

Zie ook de hoofdstukken :

Haagsch Historisch Museum

Lente 2002

Winter 2002

 

Den Haag Zicht op Den Haag

Sommige bronden melden dat op de plaats waar een beek uit het Haagse Bos en de Beek uit de duinen samen vloei(d)en lang geleden geleden een duinmeer ontstond. Dit meertje zou de voorloper geweest zijn van de Hofvijver.

Andere bronnen geven aan de de Hofvijver kunstmatig is en zou ontstaan na het samenvoegen van twee grachten tijdens het bestuur van Graaf Aalbrecht van Beieren.

Het was wellicht een combinatie van die twee. Het is echt onmogelijk dat de Beek die wij nu Haagse Beek noemen en die 'ontspringt' bij Kijkduin  een natuurlijke leverancier was van water voor een meertje bij het Haagse Bos. Het water zou op diverse plaatsen omhoog moeten hebben gestroomd.

Het is wel mogelijk dat vanuit de duinwallen die op de lokatie van de haagse binnenstad in twee delen splitst water in een smalle "vallei" bleef staan. Er was dus wellicht een ondiepe poel water waar enkele huizen van hout omheen werden gebouwd en waar de Graaf van Holland omstreeks 1097 zijn eerste gebouw van steen liet optrekken (bij de huidige Plaats).

Omstreeks 1230 zal deze poel met water samen met water uit een bosbeek zijn gebruikt voor de "natte" verdedigingswerken rond een Donjon van Graaf Floris IV. Een toren van steen omringd door gebouwen, wallen en ondiepe grachten.

Onder Roomskoning Willem II en Floris V werden de grachten breder en iets dieper en werden impossante muren en torens opgericht. Bovendien werd de Grote Zaal (de Ridderzaal) gebouwd.

Rond 1345 zag het kasteel van de Graaf er waarschijnlijk net zo uit als het Gravensteen in Gent. Alleen nog veel indrukwekkender, want er waren maar weinig gebouwen van Steen zo groot als de Grote Zaal en de ring van muren rond binnen- en buitenhof was enorm. Omstreeks die tijd werd de loop van de Haagse Beek (de Haragha) omgelegd en werd de Hofvijver gegraven.

Waarschijnlijk niet eens voor de verdediging (de dubbele ring van grachten voldeed uitstekend) en alleen de watervoorziening, maar ook omdat vanaf de Lange Vijverberg het idee werd gewekt dat het kasteel aan een rivier stond, zoals de Thames, de Seine, of de Rijn. Het weerkaatsen van de bouwwerken in het water werd toen al als zeer fraai beschouwd. Ook nu genieten mensen van het uitzicht over het water. Als het een grasveld was geweest zou er bijna niemand op de bankjes van de Lange Vijverberg gaan zitten om te kijken naar het Binnenhof en het Mauritshuis.

Anno 1692

 

Tot circa 1800 stond het kasteel nog echt op een eiland en liep het water via  een dubbele slotgracht om het hele Binnenhof-complex heen.

Het Binnenhof was alleen te bereiken over bruggen. Je moest vervolgens door een poort, waarvan er enkele nog steeds bestaan: zoals de Stadhouderspoort, Mauritspoort .

Op het Binnenhof vindt U ook nu nog de Middenpoort (1634). De meeste andere poorten die bij Binnenhof te vinden waren, zoals de prachtige Spuipoort zijn in de 19e eeuw afgebroken.

Ook het zogenaamde Buitenhof was tot het midden van de vorige eeuw alleen goed te bereiken via een poort (gevangenpoort).   Tussen gevangenpoort en Hofvijver stonden huizen. Deze (17e eeuwse) huizen lagen dus aan het water (!)

Na de afbraak van enkele huizen, tuinen, een paleis en het opschuiven van de hofvijver is van het besloten Buitenhof niet veel meer over dan een klein plein. De gemeente wil dit plein voor een deel (aan de bioskoop / passage kant) autovrij gaan maken en al het verkeer langs één zijde laten rijden.

Het Eilandje
Het eilandje in de Vijver is nog relatief jong. Het is sinds de winter van 2006/2007 één van de plekken waar honderden Halsbandparkieten de nacht doorbrengen. 

Omstreeks 1912