Nadat de Poolse hoofdstad in 1939 relatief snel was
veroverd door de Duitsers, vielen enkele maanden later ook Olso, Kopenhagen, Parijs en
Brussel snel in Duitse handen. Kopenhagen viel zonder slag of stoot, bij andere steden
probeerde men fanatiek tegenstand te bieden.
De Duitse legermacht (b)leek echter niet te stoppen. Hoe
kon het ook anders. In Polen gingen caveleristen te paard (met lansen !) de tanks te lijf.
Ze wisten dat ze kansloos waren, maar toch trokken ze ten strijde. De verliezen aan Poolse
zijde waren -vanzelfsprekend- enorm. Er bestaan hier nog plaatjes van. Toen ik die als
middelbare scholier zag heb ik nog wel een traan gelaten. De Duitsers maaiden 'man en
paard' bij bosjes neer.
Wie de film "The Last Samurai" gezien heeft weet
hoe dat geweest moet zijn en snapt de Polen misschien ook, maar het was natuurlijk
verschrikkelijk.
Overal in Europa wonnen de Duitsers terrein, overal in
Europa boekten ze succes.
In Den Haag liep het echter anders. Den Haag is de enige
Europese stad waar de Duitsers in de meidagen van 1940 werden teruggeslagen. Het
Nederlandse leger won de slag om Den Haag.. en dat zonder steun van de Engelsen en de
Fransen.
Na de laffe bombardementen op Rotterdam en -drie weken
later- Middelburg is Nederland vervolgens toch vijf lange jaren bezet geweest. Wellicht
zijn we daarom de heldendaden vergeten van de slecht bewapende, maar zeer fanatieke
Nederlandse troepen die de Duitsers een gevoelige slag toedienden op de 10e mei. De
Duitsers vonden -nu al meer dan 60 jaar geleden- de verovering van Nederland zeer
belangrijk. Hitler zette daarom geharde elite troepen in bij de aanval op ons land. Het
waren zwaar bewapende, goed getrainde soldaten die al ervaring hadden opgedaan bij eerdere
veldslagen.
De Nederlandse geweren en karabijnen die in de tweede
wereldoorlog gebruikt
werden waren van het type m95. Dit van origine Oostenrijkse
Steyr/Mannlicher ontwerp, dat later bij de Hembrugfabriek in licentie
gebouwd werd, stamt zoals de aanduiding m95 al doet vermoeden uit 1895.
De Duitsers gebruikten de k98 karabijn, waarbij de
aanduiding K98 slaat op het ontwerpjaar 1898, drie jaar later dus dan het ontwerp van het
Nederlandse wapen.
Voor bijna alle Europese landen uit het begin van de tweede
wereldoorlog geldt dat ze een geweertype gebruikten dat voor wat betreft het ontwerp
stamde uit een tijd voor de eerste wereldoorlog. (met dank aan de heer E. van Wijk)
Het leger beschiktte over een paar pantserwagens, enkele
kanonnen en niet meer dan 100 oude vliegtuigen. Soldaten verplaatsten zich -net als in
Polen- op paarden en, typisch Nederlands, op de fiets of per boot.
De modernste luchtafweerwapens in de buurt van Den Haag
waren eigendom van de Calvé fabrieken. Calvé (Delft) had deze kanonnen zelf aangeschaft
om de fabrieken te beschermen. Deze kanonnen zouden een belangrijke rol spelen bij de slag
om Den Haag.
De Nederlandse legerleiding lukte het pas na de Duitse
overrompeling van Noorwegen (maart 1940) om de regering er van te overtuigen dat er
modernere wapens moesten worden gekocht. De regering besloot begin april tot aanschaf van
nieuwe kanonnen, vliegtuigen e.d, maar toen was het te laat. Op 10 mei 1940 kwam de vijand
de grenzen over.
De opdracht van de Duitse luchtlandingstroepen was Den Haag
in te nemen en de Koningin, de leden van de regering en de generale staf gevangen te
nemen. Dat leek heel eenvoudig, want waar de Nederlanders jaren lang passief waren geweest
had Duitsland zich goed voorbereid op een oorlog. Nederland leek een makkelijke prooi,
maar de Duitsers hadden zich vergist.
In Valkenburg kwamen de Duitse troepen vast te zitten in
drassige weilanden en op vliegveld Ockenburg liepen ze in een hinderlaag.
Alle vliegtuigen die op dat vliegveld landden werden
vernietigd. De Duitse soldaten die in die vliegtuigen zaten stierven vrijwel allemaal.
In paniek landden er Duitse vliegtuigen op het strand van
Kijkduin. Ook deze werden stuk voor stuk vernietigd door de kanonnen die stonden opgesteld
in Kijkduin en Loosduinen. Nederlandse militairen die in de watertoren verschanst zaten
gaven via de radio instructies. Geen vliegtuig bleef gespaard.
Er waren slechts een paar Duitse soldaten die van het
vliegtuig konden wegkomen. Zij kwamen echter niet ver en sneuvelden vrijwel allemaal in de
Liszstraat en de Oude Haagweg, alwaar zich ook Nederlandse militairen hadden verschanst.
Bekend is dat de brandweer gewoon uitrukte na een brand
alarm. Er was een huis aan de Laan van Meerdervoort in brand geschoten. De Duitsers
raakten in paniek van het geloei van de sirenes en dachten allereerst aan een geheim
wapen. De brandweer verwachtten ze hoogst waarschijnlijk niet.
Het lukte enkele Duitse parachutisten nog wel om in de
buurt van de Hoefkade te landen. Ook zij kwamen de Singelgracht
niet over, maar werden door Nederlandse soldaten uitgeschakeld.
