Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

e-mail

 

Pagina's over Den Haag

English Deutsch

Het (Mooie) Centrum
Station Hollands Spoor

Index Nieuw op deze site Rondleidingen Oude Stad Uitgaan in Den Haag Links
Den Haag
Architect(en) Station HS :
D.A.N. Margadant
Bouwjaar : 1888-1893
Stijl : Neo-Renaissance

Rijksmonument







- Staatsspoor
- Stationsplein (H.S.)
- Fa. Enthoven
- Oude stations in NL en BE
- Station Antwerpen
- Station Haarlem (HIJSM)















In het midden van de 19e eeuw werd de "Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij" (H.IJ.S.M.) opgericht, die vanaf 1839 een trein verbinding had tussen Haarlem en Amsterdam. In 1842 werd die lijn uitgebreid naar Leiden en vervolgens naar Rotterdam.

Nederland kende in de 19e eeuw nog verschillende spoorwegmaatschappijen. Naast de H.IJ.S.M. bestonden onder andere de Nederlandsche Centraal Spoorweg Maatschappij (N.C.S.) en de Nederlandsche Rhijnspoorweg Maatschappij (N.R.S.).

De N.R.S. werd in 1890 opgeheven en toen nam de Nederlandse staat een gedeelte van het bestaande spoorwegnet over. Zodoende ontstonden de zogenaamde Staatsspoorwegen (Kortweg "Staats Spoor"), die treinen had rijden tussen Den Haag (via Utrecht en Arnhem) naar Duitsland en terug.

De H.IJ.S.M. opende een treinstation in Den Haag in 1847. Iets meer dan 30 jaar later werd Staats Spoor gebouwd.

Het eerste Haagse station van de H.IJ.S.M werd gebouwd in Neo-Classisme stijl en leek enigszins op het "Witte Huis" (USA). Dat was toen net herbouwd (Washington is grotendeels verwoest tijdens de oorlog tegen Canada (Engeland) 1812/1814).

Het Haagse stationsgebouw is omstreeks 1888 vervangen door nieuwbouw in Neo-Renaissance stijl. De perrons lagen ver boven het straatniveau en de sporen liepen dan ook over een dam van en naar het station. Dat was nieuw in die tijd. Voordeel was dat de sporen van de N.R.S. richting station Staatspoor bovenlangs gekruist konden worden. Bovendien konden schepen onder de spoorbruggen doorvaren, zonder dat die bruggen nog beweegbaar hoefden te zijn. Dat voorkwam oponthoud voor scheepvaart en treinverkeer.

In 1917 kwam het tot een nauwere samenwerking tussen de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij en Staats Spoor en in 1938 volgde een fusie en ontstonden de '(N.V.) Nederlandse Spoorwegen'.

De twee Stations in Den Haag bleven hun oorspronkelijke naam behouden. Het zou tot de jaren '90 van de 20e eeuw duren alvorens er weer een particuliere spoorwegmaatschappij zou ontstaan (Lovers Rail).

Station "Staats spoor" heeft  [helaas] in de jaren '70 van de 20e eeuw niet aan de slopershamer kunnen ontsnappen.

Station "Holland(s) Spoor" is er gelukkig nog steeds. Het is een 'parel'.

 

Het is veel kleiner dan het Amsterdamse en Groningse Centraal Station, maar zeker zo mooi.

In de koninklijke wachtkamer vindt men in 'glas in lood' de  "wapens" van de belangrijkste Hollandse Steden waar de "Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij" door reed.

Kort na een grondige renovatie brak in 1989 brand uit in het station, waardoor het ernstige schade opliep. Hierna is het -gelukkig- wederom in de oude glorie hersteld.

Station Hollands Spoor heeft een schitterende Koninklijke wachtruimte. De Koninklijke wachtkamers zijn bijzonder rijk uitgevoerd en bestaan maar uit liefst zeven vertrekken met een ruim trappenhuis en vestibule. Het monumentale trappenhuis en flankerende vertrekken bezitten betimmeringen, schoorsteenmantels stucplafonds en gebrandschilderde ramen.

Ook het niet meer bestaande station Staatsspoor had een Koninklijke Wachtkamer.

Andere stations met Koninklijke Wachtruimtes waren Arnhem, Baarn, Vlissingen en Amsterdam. De wachtkamers in Baarn en Amsterdam bestaan nog. Die in Arnhem en Vlissingen bestaan niet meer. De Koninklijke Wachtkamer van Staatsspoor Den Haag is niet verloren gegaan ! maar bevindt zich thans (gedemonteerd/herbouwd) in Station Maliebaan te Utrecht (dat is het Spoorwegmuseum !).

Aan de buitenzijde van de Koninklijke wachtruimte in Den Haag staat "anno 1893" te lezen. Toen werd de ruimte opgeleverd. Koningin Emma regeerde (Willem III was drie jaar eerder overleden) in die tijd. In een prachtig kunstwerk is zij vereeuwigd. Engelachtige figuren en mensen bevinden zich aan haar linker- en rechterzijde. Een van de engelen draagt een kind (waarschijnlijk Wilhelmina). In een boekwerk wordt het woord "Oranje" geschreven en in een ander boek staat "Rex" ('Koninklijk).

Naast de gebrandschilderde ramen zijn de "E"  en de "W" zichtbaar, alsmede de wapenschilden van Emma en Wilhelmina.

De Architect van Den Haag (HS) H.IJ.S.M. is de Haagse architect D. Margadant. Deze architect werd geboren in 1849. Hij kwam circa 1860 in dienst van de H.IJ.S.M. en ontwierp in 1870 het het schitterende station Leiden, dat -schandalig- is afgebroken.