Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

De Pagina's over de geschiedenis en historie van Den Haag

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Stadswandelingen Rondvaart Uitgaan in Den Haag Links

Het (Oude) Centrum

Noordeinde
Hofkwartier

Prins Traverne

Het Noordeinde is een van de vele straten in het oude Centrum die vol staat met prachtige monumentale gebouwen uit voorbije eeuwen. Aan deze straat ligt onder andere Paleis Noordeinde en de voormalige ambassade van het Koninkrijk Italië.

In de 19e eeuw stond er een prachtig Neo-gotisch gebouw tegenover Noordeinde. Dit gebouw is helaas afgebroken. Het enige dat van dit prachtige bouwwerk over is, is de kleine "Gotische Zaal". Op de plaats waar de rest van het gebouw stond, bevindt zich nu een monument voor Koningin Wilhelmina en een enorme monumentale boom.

In 2005 stonden er -in het kader van "Noordeinde in Beeld"- tijdelijk ook levengrote beelden van een Russische kunstenaar [Taratynov]. Het zijn de schilder R. van Rijn (Rembrandt Harmenszoon) en de leden van de beroemde Nachtwacht. Ze waren populair bij toeristen en Hagenaars.

In december 2005 zijn de standbeelden verhuisd naar het Rembrandtplein in Amsterdam. In die stad zijn ze vervolgens door vandalen beschadigd. Één standbeeld zelfs onherstelbaar.

In 2007 is Parabel der Blinden (Bruegel) van Taratynov op het Noordeinde te bewonderen (samen met "De Ridder, de duivel en de dood") .

 

Op de tekeningen van 1750 is de kruizing Noordeinde / Scheveningse Veer te zien (met de brug over de Noord Singelgracht). Hier lag tot omstreeks 1845 de grens van  Den Haag.

De brug werd 's avonds open gezet, zodat landlopers uit de Duinen de stad niet konden binnenkomen. Aan de overkant van de Noord Singelgracht stonden enkele huisjes en daarachter lagen duinbossen tot aan Scheveningen, met hier en daar een "Buiten"(huis) en het landgoed Sorghvliet

Nadat de plannen van  Constantijn Huygens waren uitgevoerd en de Scheveningse Zeestraet (Scheveningseweg) was aangelegd (17e eeuw) kwamen er aan deze kant van de stad vele logementen en kroegen. Vanaf dit punt vertrok de Scheveningse (wagen) Veer. De Veer' was een koets die -vanaf circa 1666- reizigers uit binnen- en buitenland van en naar Scheveningen bracht. Aangezien de Scheveningse weg één van de eerste verharde wegen van Nederland was (met muren en wallen langs beide zijden), moet dit vooral in het begin een spectaculaire rit geweest zijn. Op de afbeelding rechtsonder komt de Veer-koets, getrokken door 4 paarden, net aan op het Noordeinde.

Geen van de afgebeelde panden bestaat nog, ze zijn lang geleden afgebroken.

Paleis Noordeinde
 

 

 

De laatste oude huizen zijn omstreeks 1953 gesloopt om plaats te maken voor een brede verkeersweg. Ook de brug is verdwenen. Er staat op de kop van het Noordeinde echter nog een café uit 1630, de Prins Taveerne.

Ook heel bijzonder zijn de ornamenten en prachtige plafonds in bijvoorbeeld de Pizzahut en het Spaanse Grand Café La Mano Maestra (nr. 140 en 138b). Aan het Noordeinde liggen ook enkele Hofjes. Zoals het mooie exploitatiehofje uit 1768 (Hof van Severie) en de Coninckspoort.

Wat maar heel weinig mensen weten is dat er een vergeten straat ligt tussen het Noordeinde en de Oude Molstraat. Deze straat kunt u niet in wandelen en toch is hij al te zien op kaarten uit de 16e eeuw. De straat heeft vele namen gehad :

  • Sacramentsgasthuisstraatje
  • Gasthuispoort
  • Gasthuissteeg

en ligt tussen Oude Molstraat 29 en Noordeinde 10F !

Zie ook : De Scheveningseweg


Het voormalige PTT pand aan de Kortenaerkade grenst niet direct aan de Zeestraat, er is een smalle ruimte die nu ongebruikt is. Dat heeft wellicht met tunnels/kelders te maken. Maar ik zou er -als ik het voor het zeggen had- zelf smalle panden in historische stijl neer laten zetten (kijkend naar oude plaatjes, zoals die in het midden van deze pagina) niet te hoog maar wel fraai, met winkelruimte op de begane grond en luxe appartementen erboven.

Er lopen al mensen van het Noordeinde naar Panorama Mesdag en die komen thans voorbij de brug eigenlijk in een 'dood' stuk van de stad. Als je dan bedenkt dat Panorama Mesdag toch één van de grote publiekstrekkers is in Den Haag, dan denk ik : maak er wat moois van !

Doordat de Kortenaerkade toch al vrij rustig is kan men, net als vroeger, tot aan het water bouwen. Het levert een ontzettend fraai plaatje op, vergelijkbaar met de situatie bij de Frederikstraat.

Eventueel bestemmingsverkeer kan de grote panden via de Kortenaerkade nog steeds bereiken, maar niet meer doorrijden. Dat voorkomt dus ook sluipverkeer.

eXTReMe Tracker