Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

e-mail

 

Pagina's over Den Haag

English Deutsch

Haagse Grachten : Koninginnegracht
(Voorheen (tot 1817) 'Kemelslaan')

Versie van : 01-12-15

Index Nieuw op deze site Rondleidingen Oude Stad Uitgaan in Den Haag Links

Zie ook de hoofdstukken :

Ornament voormalige showroom "Wittebrug"
Ornament voormalige showroom automobiel verkoper "Wittebrug"
Ornament voormalige showroom automobiel verkoper "Wittebrug"

Den Haag


De Koninginnegracht is tussen circa 1824 en 1834 gegraven. Het is in feite het oudste deel van het (eerste) Kanaal naar Scheveningen (1824/1868 gegraven). De Koninginnegracht begint bij de Nieuwe Uitleg en loopt door tot net voorbij Madurodam (Pr. Telderslaan) en daar gaat hij over in 'Het Kanaal'.




Langs de Koninginnegracht werden aan het eind van de 19e eeuw schitterende woonhuizen gebouwd. De meeste daarvan in de Eclectische bouwstijl.

Voordat de gracht gegraven werd lag er al een smal doodlopend zandpad, de Kemelslaan. Het pad werd al in de 17e eeuw zo genoemd, naar Melchior Kemels die aan het laantje grenzende weilanden bezat.

Rond 1817 woonde Nicolaas Armand aan het laantje en begon men het Laantje van Armand te noemen. Dit heeft slechts 9 jaar geduurd. Tussen 1826 en 1843 heette het de Koninginnelaan en daarna veranderde de naam definitief in Koninginnegracht, naar de eerste echtgenote van Willem I, Koningin Wilhelmina Frederika.

Anders dan de Prinsessegracht is er op beide kades van de Koninginnegracht sprake van bebouwing. De gebouwen aan de oost zijde van de gracht zijn echter veel jonger dan die aan de Westkade. De oorspronkelijke woonhuizen op de Oostkade hebben plaats moeten maken voor een brede autoweg. Het is nu moeilijk meer voor te stellen dat de Gracht ooit veel meer op een echte stadsgracht heeft geleken. Over de twee kades reden na 1870 trams. Over de kade die men Koninginnegracht noemt reed lijn 9 (net als nu), aan de overkant (Koningskade) reed -tot 1953- de zogenaamde "Blauwe Tram" naar Scheveningen.

Deze blauwe tram kwam uit de richting Wassenaar en was een interlokale lijn. Er reden op meerdere plaatsen in Noord- en Zuid-Holland "Blauwe trams" tussen dorpen en steden. In Den Haag heeft de lijn naar Scheveningen tot begin jaren '50 gereden.

 


De gemeente heeft langs een deel van de Koninginnegracht (kade) klassieke "Haagse Palen" neergezet. De groene lantaarns die ooit door de Haagse Enthoven fabriek werden ontworpen en gegoten.

Een lelijk kantoorgebouw (Koninginnegracht 20/21) uit de laatste helft van de 20e eeuw heeft voor een deel plaats gemaakt voor passende nieuwbouw. Het overgebleven deel (3 blokken) is in 2012 aangepakt. Het heeft de gracht goed gedaan.

Het zou vervolgens goed zijn als er een tunnel komt voor doorgaand autoverkeer (Koningskade) vanaf de Zuid Hollandlaan tot aan het Hubertus viaduct en richting Nieuwe Parklaan. Het ondergronds afwikkelen van verkeer richting kust (Kijkduin en Scheveningen) zou bovengrond heel veel schelen (luchtvervuiling en verkeersdruk). Den Haag heeft in 2008/2010 even gedacht aan een tramtunnel onder de gracht. In oktober 2010 is besloten om die tunnel niet aan te leggen.

Wat, net als de Blauwe tram, verdween was de dierentuin čn de mogelijkheid om met de boot van Scheveningen naar de Haagse Binnenstad te varen (en terug). In het midden van de 20e eeuw is er een dam aangelegd (Dr. Kuyperstraat), daardoor werd het onmogelijk om de Haringkade te bereiken vanuit de Binnenstad.

Tenminste.. dat werd (40 jaar !!!) lang gedacht, maar in april 2009 is de Willemsvaart van start gegaan. Nu vinden er weer rondvaarten plaats over deze bijzondere gracht en Het Kanaal in de maanden maart t/m december.

Zie www.willemsvaart.nl.
Maart 2015 begon het zevende seizoen, met nieuwe aanlegplaatsen, en nieuwe schepen en nieuwe routes.

In 2015 is de dam in de gracht (oorspronkelijk 1968, herbouwd in 2007) vervangen door een brug. Nu is doorvaart vanuit de hele stad naar Scheveningen weer mogelijk. In het voorjaar van 2016 wordt een nieuwe aanlegplaats bij Madurodam geopend. De stad heeft haar grachten herondekt. 

In de tijd dat er nog veel gevaren werd over de Koninginnegracht (t/m 1965) moeten er ongetwijfeld foto's gemaakt zijn vanaf de schepen. Er hebben vanaf de beginjaren van de fotografie toeristen over het water gevaren. Toch heb ik nog geen foto's kunnen vinden die toen gemaakt zijn (vanaf een boot)

Nu ik zelf foto's maak vanaf het water, valt op hoe mooi de doorkijkjes zijn onder de Raambrug door richting de Javabrug. De torens van de Resident zijn eveneens bijzonder om te zien.

In het verleden kon men doorkijken naar de Dierentuinbrug. Voorbij die brug zit een flauwe bocht. Doorkijken naar de Bosbrug en de Heerenburg was dus niet mogelijk.


In de zomer van 2015 ging een wens van mij in vervulling. Een varend festival ("Vaarnaval") op de Koninginnegracht. Diverse Haagse rondvaartorganisaties en de dansacademie Den Haag werkten hier vrijblijvend aan mee. Lokale en landelijke media deden er verslag van.  

eXTReMe Tracker