Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

De Pagina's over de geschiedenis en historie van Den Haag

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Stadswandelingen Rondvaart Uitgaan in Den Haag Links

Het (Mooie) Centrum
Hotel Des Indes (Le Meridien keten)
Voormalig Stadspaleis van Baron van Brienen
(Lange Voorhout)

Architect(en) : A. Roodenburg & F. Kuipers
Bouwjaar : 1858, 1892
en 1930
Grot e renovatie : 2004 / '05
Stijl : Eclecticisme

Rijksmonument



1890

De eerste steen van Hotel des Indes is 150 jaar geleden gelegd.

Op de plaats waar enige tijd een museum voor Koning Willem II gestaan heeft, is in 1858 een stadpaleis gebouwd voor W.D.A.M Baron van Brienen van de Groote-Lindt en Dortsmunde. Deze baron was in die tijd adviseur van Koning Willem III en woonde op Clingendael. In die tijd lag Clingendael 'relatief ver' van het centrum en de gasten van de Baron van buiten de stad moeten een flinke afstand afleggen van het in 1847 geopende (eerste) Station Hollands Spoor naar het Landgoed. Ook voor inwoners van Den Haag was het een aardig ritje met de koets.

Door een Stadspaleis aan het Voorhout te bouwen behoren die reizen tot het verleden. De eerste steen werd gelegd op 1 april 1858. In juni 1859 was het klaar voor bewoning.

Iedere etage had een badkamer met badkuip en speciaal voetbad.

De Baron bezat 10 paarden en daarnaast één zgn. Landau-koets, bijna 10 kleinere koetsen, alsmede een pony wagen. Bewoners van die tijd zeiden dat het verkeer op het Voorhout met de komst van Van Brienen verdubbelde.

Koetsen konden naar binnen rijden, zodat de Baron bij slecht weer droog uit kon stappen. Er was tevens een open binnenplaats. Waar thans bar en restautant te vinden, zijn bevonden zich de koetshuizen en stallen.

Hoewel het huidige hotel aan de buitenzijde nog steeds erg lijkt op het paleis, is het  wel vele malen groter. In de afgelopen 150 jaar hebben diverse uitbreidingen plaatsgevonden.

In de omgeving van het Lange Voorhout zijn meer indrukwekkende stadpaleizen te vinden: Huize Huguetan, Huis Patras (Paleis Lange Voorhout), Huis Schuylenburch.

De Baron heeft er maar kort gewoond. Hij overleed in 1863 ten gevolge van een longontsteking. Het  Stadspaleis is nog even in bezit geweest van zijn zoon, maar in 1881 werd het een hotel. In 1890 is er aan de linkerzijde van het gebouw een gedeelte bijgebouwd.

De eerste directeur van Des Indes was de heer F.J.G. Wirtz. Een Tweede Luitenant buitendienst en wijnhandelaar. Hij was getrouwd met de dochter van de directeur van Hotel Paulez.


Hotel Paulez stond ook op het Lange Voorhout. 3 maart 1945 is dat hotel helaas vernietigd tijdens het vergissingsbombardement. Op de plek van Paulez staat nu de Amerikaanse Ambassade.


De opening van Des Indes werd in 1881 verricht door de jongere broer van de (toen al lang overleden) Koning Willem II, Prins Frederik. Deze prins was samen met zijn dochter en haar echtgenoot (de Prins Von Wied), ook aanwezig tijdens het openingsbal (Calico-Bal).

Na de officiele opening van het hotel mochten de inwoners van de stad binnen een kijkje nemen. Binnen een week waren er al 2.000 nieuwsgierigen langsgeweest.

Na 1881 volgde enkele renovaties en zodoende kreeg het hotel in de loop der jaren zijn huidige aanzien. Het wapen dat te zien is in de gevel en boven de deur is het oude wapen van Batavia (Jakarta). Men hoopte op vele verlofgangers uit Nederlands Indië (en de meeste daarvan woonden in Batavia).

Vele beroemdheden waren te gast in dit Hotel. 

In Juli 1881 kwam Keizerin Eugenie, echtgenote van de laatste Franse Keizer (Lodewijk Napoleon) als één van de eerste belangrijke gasten naar het Hotel.

Er verbleven ook veel Staatshoofden, zoals Czar Nicolaas van Rusland, Koning Gustav Adolf van Zweden, Koning Frederik IX van Denemarken en Keizer Haile Selassie van Ethiopië. De beroemde Paul Kruger van Transvaal (in Zuid Afrika) verbleef in 1900 enige tijd in het Hotel. Vanaf het balkon hield hij toespraken die door vele belangstellenden werden beluisterd.

Ook Koningin Marguerite (Italië) was te gast in het hotel (in 1905), alsmede Koning Feisal van Saudi-Arabië (in 1927).

Andere beroemdheden die hier sliepen waren Josephine Baker (zij huurde een complete kamer af voor haar huisdier, een aap !), President Theodore Roosevelt (de eerste) van de USA. Eisenhower, Churchill en Montgomery.

De beroemde danseres Anna Pavlova overleed in Hotel de Indes. Ze had een longontsteking opgelopen toen ze na een treinongeluk [tussen Parijs en Den Haag] gewonde mede-passagiers bijstond.

Volgens de heer J. Thomassen was de doodsoorzaak van A. Pavlova een bloedvergiftiging die zij opliep tijdens de behandeling van de longontsteking.

  • Directeuren van het eerste uur :
  • De heer F. Wirtz (1881-1896)
  • De heer C.F. Haller (1896-1914)
  • Mevrouw M.F Rey en haar broer H.E. Rey (1914-1918)

Tot 1914 kende het Hotel gouden tijden. Veel vorsten en hun kinderen bezochten het hotel, dat in die tijd ondanks het klassieke uiterlijk zeer modern was. Zo had iedere kamer in 1900 al een eigen telefoonaansluiting en in 1902 krijgt Des Indes een Hydraulische lift. De keuken uit 1881 voldeed zo goed dat hij bijna 100 jaar dienst heeft gedaan !

In 1914 komt het hotel in handen van broer en zus Rey uit Monaco. Kort daarna breekt er een oorlog uit in Europa die de hele wereld zou veranderen.

Hoewel Nederland Neutraal is in die "Grote Oorlog" (de eerste wereldoorlog), blijven de (buitenlandse) gasten van het hotel natuurlijk weg. Bovendien veranderen veel monarchiën in republieken.

Voor die oorlog kwamen de Keizers en Koningen nog met een enorm gevolg aan adviseurs, militaire ondersteuning en bediendes naar het hotel. Zij huurden dan een complete etage af. Des Indes maakte dan ook flinke winsten.

Na 1914 was dat echter voorbij. 

Nederland is neutraal (hoewel Zierikzee door een Engels vliegtuig per ongeluk wordt gebombardeerd), maar de wereld staat in brand en de gouden jaren van Des Indes zijn voorbij.

Het Hotel gaat zelfs ten onder. Het gebouw wordt in 1918 gekocht door een bedrijf (De NUM) die er een kantoor van wil maken. De NUM betaalt 1.250.000 gulden voor Des Indes.

De Haagse Burgemeester Patijn besluit echter in te grijpen. Met de vrede in het  vooruitzicht gaat men er vanuit dat Den Haag uitgekozen wordt voor vredesbesprekingen. Sinds 1913 bevind het Vredespaleis zich immers in de stad.

Burgemeester Patijn weet de regering over te halen om met de NUM te gaan praten en besloten wordt dat Des Indes behouden blijft als Hotel. Met enige tegenzin verkoopt de NUM het gebouw in 1919 aan de staat. Die wordt daarmee eigenaar van het Hotel en zou dat tot 1973 blijven !

Bijzonder is dat in april 1919  door de staat 1.335.071 gulden wordt betaald voor het hotel, maar dat ze het in september 1973 voor 1.380.000 gulden verkopen. Dat is dus slechts 45.000 gulden meer dan 'de staat' er, meer dan 50 jaar eerder, voor betaalde.

De heer Rey werd weer aangesteld als manager en er braken, na een aarzelende start, waarbij het hotel in 1922 enkele (winter) maanden sloot, toch weer betere tijden aan.

Hoewel er nog wel wat Koninklijk bezoek kwam, was het vooral de tijd van filmsterren, wetenschappers en toneelspeelsters, zoals Fie Carelsen, Jettie Cremer, Fietje Spree en Caroline van Dommelen (grootheden in die tijd).

In de omgeving van het Hotel bevonden zich enkele beroemde theaters, zoals de Koninklijke Schouwburg en de Prinsseschouwburg aan het Korte Voorhout en K&W aan de Prinsessegracht. Aan de Wagenstraat lag het beroemde Scala en bovendien bevonden zich enkele bioscopen in de binnenstad (in de jaren '20 en '30 openden nog enkele nieuwe nieuwe bioscopen hun deuren, zoals in de Passage en (Cineac) aan het Buitenhof). Na het uitgaan van theaters en bioscopen zocht vermogend 's Gravenhage vertier in Des Indes.

De muziek waar in het hotel op gedanst kon worden veranderde. Speelde het huisoorkest oorspronkelijk de Weense Wals en de Polka, na 1918 veranderde dat  in de Toddle, de Charleston en vroege Jazz.


De jaren '20 eindigden met een flinke klap. Niet alleen stortte "Wallstreet" in, maar Des Indes kreeg te maken met brand.

In augustus 1930 werd de Koningin-moeder Emma 72 jaar oud. Om de feestelijkheden luister bij te zetten liet de manager van Des Indes, Henri Rey, een "E" voor één van de ramen zetten.  Deze werd 's avonds electrisch verlicht.

Door korstsluiting brak echter brand uit en een deel van het hotel werd beschadigd.

Na deze brand vroeg Rey toestemming aan de staat (eigenaar van Des Indes) om met het door de verzekering uitgekeerde geld een extra etage op het hotel te laten bouwen. Dat plan werd goedgekeurd en het Hotel kreeg er 30 extra kamers bij.

Meer kamers, maar toch wel wat minder gasten. De wereldwijde economische terugslag werd in het Hotel goed gevoeld.

Toch werd het Hotel in 1936 vereerd met hoog bezoek. In december van dat jaar vierden Prinses Juliana en haar toekomstige echtgenoot, prins Bernhard, hun verlovingsfeest in Des Indes.


10 mei 1940 klonk er een sirene vanaf het dak van Des Indes. De oorlog had Nederland bereikt.

De Duitse Ambassadeur, Graaf Zech von Burkersroda, werd samen met zijn staf en hun families naar Hotel Des Indes gebracht, waar ze door 30 Nederlandse soldaten werden bewaakt, tot de dag van de capitulatie.

Henri Rey was naast Manager van Des Indes ook Consul van het Prinsdom Monaco in Nederland. Ondanks het feit dat "De slag om Den Haag" leek te worden gewonnen door de Nederlandse troepen, moet duidelijk zijn geweest dat de situatie niet rooskleurig was. Op 13 mei 1940 vluchtte Rey met zijn familie. Hij wilde naar Engeland. Tijdens die vlucht werd zijn vrouw doodgeschoten.

Henri Rey heeft Engeland wel bereikt en is daar in 1944 overleden.

Mr. J. v.d. Werff werd manager van het hotel. Hij was erbij toen Generaal Winkelman in Des Indes de overgave bekend maakte aan de Ambassadeur van Duitsland.

Tijdens de tweede wereldoorlog was het hotel een plek waar de Duitsers graag kwamen. Duitse officieren woonden er ook.

Zij hebben nooit gemerkt dat tijdens de oorlog onderduikers op de bovenste etage hebben gezeten. Deze groep onderduikers heeft de oorlog overleefd dankzij het management van het hotel. Dat waren na 1942 de heren Thum en Houmes.

Na de oorlog werd de zoon van Henri Rey, Jean Jaques Rey, aangesteld als manager van Des Indes. Na jaren van  voorspoed volgden wederom jaren van teruggang en in 1971 moest het hotel wederom de deuren sluiten. In de eerste maanden van dat jaar had Des Indes (al) 223.000 gulden verlies gemaakt.

De Staat, nog steeds eigenaar van Des Indes, wilde vervolgens van Des Indes een ministerie maken. Dit keer greep Premier Biesheuvel in. Hij vond dat Des Indes hotel moest blijven en wellicht kon er ook een Casino in gevestigd worden.

 

 

Dat laatste is niet gebeurd, maar het Hotel heropende zijn deuren weer voor Kerst 1971. De nieuwe Manager was J. Verwoerdt, hij kocht het hotel in 1973 van de staat en vervolgens liet hij het hotel opknappen en begon hij een promotie campagne in het buitenland. Iets dat daarvoor slechts sporadisch was gebeurd.

In 1976 brak er  wederom brand uit in het hotel. De brandschade bleef beperkt tot één kamer, de waterschade was wat groter. De schade werd wederom hersteld en drie jaar later werd het hotel verkocht aan de "Britse Crest Hotel Group".

Thans is het hotel in handen van de Meridien Group. Zij hebben het hotel in 2004/2005 gerenoveerd en uitgebreid. De wereldberoemde Fransman Jacques Garcia is verantwoordelijk voor het nieuwe interieur.

Het hotel heeft tevens een (bijzondere) extra etage gekregen, waarbij vooral de raamomlijsting opvalt en er is nu een zwembad onder het hotel..

Eind september 2005 heeft het Hotel haar deuren weer geopend voor haar gasten en bezoekers.

Het hotel is schitterend geworden !! Een parel in een schitterende omgeving.

Vanuit de kamers aan de Voorhout-zijde heeft men een mooi uitzicht in de richting van het Tournooiveld.

Het verhaal van Des Indes in de 2e wereldoorlog

 

Externe Link : Hotel des Indes

eXTReMe Tracker