Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

De Pagina's over de geschiedenis en historie van Den Haag

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Stadswandelingen Rondvaart Uitgaan in Den Haag Links

Het (Mooie) Centrum

Hof-stad
19e eeuwse Hofjes [3]
- Het Arbeidershof(je)
- Vissershofjes te Scheveningen
- Militaire(n)-hofjes

- Hofjeswoningen medewerkers Koninklijkhuis

 

Een omschrijving van de 19e eeuwse Hofjes in het algemeen staat in hoofdstuk "19e eeuwse Hofjes in Den Haag [1]"
Tekst over de hieronder afgebeelde hofjes staat onder de foto's, onderaan de pagina.


Zuijdervelthofje
Spijkermakersstr.
dha477.jpg (42069 bytes)  

 

 

 

Naamloos hofje
Prinsegracht
dha478.jpg (78793 bytes)  

 

 

 

Ostade Hof
Jacob Catsstraat
Van Ostadewoningen  

 

 

 

"Rode dorp"
Hoefkade
 

 

 

 

Delprat Hofje
Hoefkade
 

 

Het Fort dha763_small.jpg (2588 bytes)
In (oud) West Den Haag lagen diverse 19e eeuwse arbeidershofjes. Aan de Prinsegracht liggen nog steeds vier Hofjes (zonder naam) en daar vlak achter ligt het Zuijdervelthofje (Achterom/Spijkermakerstraat). Het Zeepziedershof dat daar naast lag is afgebroken, net als heel veel andere Hofjes in deze hoek van de stad. Het Zuijdervelthofje is in 1876 in handen gekomen van de heer Zuijdervelt (hij gaf er zijn naam aan). De woningen bleven in handen van die familie tot 1918. Sinds 1942 is de Gemeente Den Haag eigenaar van het hofje (informatie : J.R. Zuijdervelt, maart 2004).

Er woonden aan deze kant van Den Haag maar liefst 262 mensen in circa 60 zeer kleine Hofwoningen. In sommige gevallen sprak men niet van "Hofje" of "Laan", maar van "slop". In Amsterdam kende men dit soort Hofjes ook, daar werden ze "Gangen" genoemd, wat eigenlijk nog dreigender klinkt.

De Hofjes lagen verscholen in achterafstraatjes en waren gebouwd in de achtertuinen van woningen. Het kwam voor dat het stadsbestuur niet eens van het bestaan van een Hofje afwist. Bij de sloop van huizen in de 2e helft van de 20e eeuw kwamen soms enkele onbekende Hofjes tevoorschijn.  Omdat die soms nog bewoond waren bleven ze staan terwijl de rest van de straat al verdwenen was.

Het was (eind 19e / begin 20e eeuw) onrustig in deze buurt. Ondanks de armoede en de slechte woonomstandigheden was het (voor de bewoners) echter wel heel gezellig. Als je in deze buurt geboren was, dan kon je op onvoorwaardelijke steun van de bewoners rekenen. Buitenstaanders kwamen echter liever niet in deze buurten.

De beste voorbeelden vindt je tegenwoordig trouwens in hele andere buurten. Het Kleine Hofje aan de Denneweg en het Malaka Hofje. Hoewel ze er nu redelijk goed onderhouden uitzien, is daar de 19e eeuwse sfeer nog heel goed zichtbaar. Zo staat in het Hofje aan de Denneweg nog een schoorsteen die doet denken aan de fabriekspijpen van de 19e eeuw [zie Hofjes 19e eeuw, pagina 2]. Ik weet niet of dit een replica is, hij ziet er (echter) erg authentiek uit.

Persoonlijk vind ik dat dus schitterend, maar dan vanwege de monumentale waarde. 100 jaar geleden was het natuurlijk een symbool van grote armoede en diepe ellende !!

De in Neo-Renaissance stijl gebouwde Van Ostade Woningen zijn absoluut verbazingwekkend.

Ze zijn wellicht Den Haag's best bewaarde 'geheim'. Ik heb er een apart hoofdstuk over gemaakt.

Tussen de Hoefkade en de Parallelweg liggen diverse Hofjes, zoals het Fort, een naamloos Hofje (1 rij met voortuinen) en het zogenaamde Rode Dorp. Het Rode Dorp (1841) kent iedereen wel die wel eens met de trein van Hollands Spoor in de richting van Delft is gereden. Op de woningen hangen bijzondere (grote) tekeningen.

Binnenkort meer info over het Rode Dorp.

Het Fort is in 2000 gerenoveerd, nadat het jarenlang door sloop was bedreigd.

 

In 2008 de Vissers- of Schippershofjes in Scheveningen.

Hofjes in Den Haag

Liefdadigheids Hofjes

19e eeuwse Hofjes in Den Haag [1] (Zuid West en Willemspark)
19e eeuwse Hofjes in Den Haag [2] (Archipelbuurt & Buurtschap 2005)
19e eeuwse Hofjes in Den Haag [3] (Oud-West en Scheveningen)

Hofje van Wouw

Tuin der Hesperiden

Bijzondere Haagse tuinen

Wonen in een Hofje