Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

De Pagina's over de geschiedenis en historie van Den Haag

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Stadswandelingen Rondvaart Uitgaan in Den Haag Links

Het (Oude) Centrum
Boterwaag
Prinsegracht / Grote Markt

Architect(en) : B. van Bassen & J. Roman
Bouwjaar : 1650 & 1681
Stijl : Classicisme

Rijksmonument

Boterhuis

 

 

 

Vrij snel na het graven van de Prinsegracht werd besloten om een Boterhuis te bouwen. In dit huis zouden handelaren hun boter kunnen verkopen. Het Boterhuis is rond 1650 gebouwd en bestaat nog steeds. Het bevindt zich links van het Boterstraatje. Boven de deur van dit huis zijn mooie ornamenten aangebracht. Zo zijn o.a. botervaatjes zichtbaar.

Al na een paar jaar bleek het Boterhuis te klein te zijn en besloot men tot de bouw van een nieuw -groter- gebouw. Dit pand kwam rechts van het Boterstraatje te staan. We kennen dit gebouw nog steeds als "de Boterwaag".

Deze Boterwaag was bestemd voor de groothandel in boter èn kaas.
Van 1 april t/m 31 oktober vond de Botermarkt plaats op maandag en vrijdag van 7 tot 13.00 uur. Tussen 1 november en 31 maart begon de markt op 8 uur in de ochtend.

Voor de kleinhandel werd het Klein- (ook wel Stukken-)Boterhuis gebouwd. Dat pand ligt aan de Grote Markt en heeft thans uitsluitend een woonfunctie.

In het Klein Boterhuis zaten in het verleden een Muziek-gilde (Collegium Musicum Perpetuum), boekverkopers en de Loge der Vrijmetselaren. Boven de Boterwaag zat een Schildersgilde en een gilde van Apothekers.

De Schilders betaalden geen huur meer nadat zij een schilderij hadden gemaakt voor de bestuurders van Den Haag.

Prinsegracht, circa 1750

De Boterwaag is een Grand Café geworden. Boven de ingang (Grote Marktzijde) zijn ornamenten in de vorm 'botervaatjes' zichtbaar. In het midden is de Haagse ooievaar afgebeeld.

Het pand Grote Markt 8 is in feite het oudste huis aan het plein. Het hoort niet bij het Boterhuizen-complex. Ooit (tot 1844)  was het de Stadsapotheek. Nu wonen er studenten.

Een deel van het Grote Boterhuis heeft omstreeks 1844 tijdelijk als gevangenis dienst gedaan. Een afdeling van de Haagse Schutterij zat toen in het pand Grote Markt 8.