Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

De Pagina's over de geschiedenis en historie van Den Haag

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Stadswandelingen Rondvaart Uitgaan in Den Haag Links

Mulish

Beroemdheden in Den Haag

 

 

 

 

en kleine greep uit de lange lijst van historische personen die in Den Haag woonden, of de stad bezochten :

 


Nadat Den Haag in 1248 het politieke centrum van Holland was geworden, kwamen (Koninklijke) staatshoofden, politieke leiders, edelen, ambassadeurs, kunstenaars en rijke handelaren naar Den Haag.  Officieel werd Den Haag op 26 juli 1581 (in 2006 425 jaar geleden) regeringscentrum van de Republiek. Op die dag zwoeren de Staten-Generaal de Koning van Spanje af (acte van Verlatinge) als souverein.

Czar Nicolaas van Rusland, Paul Kruger, de Britse Premier W. Churchill, de Amerikaanse piloot Lindenberg, de Amerikaanse President Roosevelt en de generaals Eisenhower en Montgomery kwamen ooit naar Den Haag.  De laatste Ethiopische keizer,  Haile Selassie, verbleef twee keer (in de jaren'20 en in 1956) in deze stad. Ook Karl Marx 'was here'. De vijfde bijeenkomst van de Eerste Socialistische Internationale was in Den Haag (1872) en Marx verbleef in een hotel ('De Zeven Kerken van Rome") aan het Spui. Het Spui was toen nog een gracht en derhalve aanzienlijk mooier dan tegenwoordig !!

Sjef van Oekel, Van Kooten en De Bie en Boudewijn Büch werden hier geboren.
Mata Hari woonde aan de Nieuwe Uitleg, Daniel Marot aan het Noordeinde.

Bill Clinton was hier als President en zei toen dat ook hij   terug zou komen. Dat is een belofte waar hij zich aan heeft gehouden.

Ook zijn er in de loop der eeuwen veel beroemdheden in deze stad geboren.

Ieder jaar brengen heel veel mensen een kort bezoek aan Den Haag en Scheveningen. In 2001 zouden het er meer zijn geweest dan ooit te voren. Indien Den Haag wat meer aandacht (en geld) zou besteden aan het verleden dan zou deze stad volop "munt kunnen slaan" uit haar geschiedenis. Vreemd genoeg gebeurt dat (te) weinig. Behoud de monumenten en bouw de hoge kantoren wat verder weg.


Ridders van het Gulden Vlies

In 1456, 200 jaar na de bouw van de Ridderzaal, kwamen de ridders van de machtige order van het  "Gulden Vlies" naar Den Haag voor hun negende bijeenkomst . Het moet een imposant gezicht geweest zijn toen de ridders in vol ornaat, gezeten op hun paarden en vergezeld door tientallen schildknapen het dorp binnen kwamen rijden.

Gulden Vlies

De acht eerdere bijeenkomsten waren gehouden in steden als Mons, Lille, Brussel en Brugge. Deze bijeenkomst in Den Haag maakte duidelijk dat Den Haag geen gewoon dorp was, maar eerder een stad (zonder de officiële titel). Er stonden geen muren om Den Haag, maar deze stonden wel om de Ridderzaal.

De Gevangenpoort was in 1456 al enige jaren oud. Het is echter waarschijnlijker dat de Ridders gebruik maakten van de Spuipoort. Die poort is afgebroken in 1861. Toen was er ruimte nodig voor woningen. Anno 2001 zijn deze woningen verdwenen en waar deze prachtige poort ooit stond is nu een  leeg plein. Wel is er met kopere lijnen aangegeven waar de poort zich bevond. Dat is dus een soort monumentje.

Gedeeltelijke herbouw was wellicht beter geweest.

In 1456 kwamen de Ridders van het Gulden Vlies (in het Frans : Chevaliers de la Toison d'Or) bijeen in de Ridderzaal en de Grote Kerk [Zie Geschiedenis]. In de Grote Kerk hangen de wapen-schilden van de ridders nog steeds aan de muur.

U kunt de kerk in de zomer bezichtigen (voor 1 Euro). De   Ridderzaal en de Grote Kerk zagen er in 1430 ongeveer net zo uit als nu. De Ridderzaal was echter al oud en hier en daar vervallen. 200 en 400 jaar later heeft men het oude kasteel willen afbreken, maar het is nooit zover gekomen.

De Ridders van het Gulden Vlies waren belangrijke, maar zeker niet de belangrijkste bezoekers aan deze stad. Alleen in de laatste 150 jaar (al) bezochten de onder-koning van China, de Keizer van Duitsland en andere koninklijke hoogheden deze stad. Ook beroemde politici als Churcil en Kohl waren hier en natuurlijk popsterren zoals de Rolling Stones, Beatles, M. Jackson en Prince.

De Koreaanse Diplomaat Yi Jun werd in 1907 in de Haagse Wagenstraat vermoord. Het vredesmuseum in die straat draagt nog altijd zijn naam.

Prince was in de jaren '80 regelmatig in Popcentrum Het Paard te vinden. In de drie voormalige Herenhuizen aan de Prinsegracht (die thans worden verbouwd) kwam hij vaak na een concert in binnen- of buitenland nog even langs om te genieten van de sfeer. Hij heeft er ook regelmatig een on-officieel concert gegeven. Bono (U2) bracht in 2005 een bezoek aan Den Haag.

Den Haag is ook de stad van Paul van Vliet, de Golden Earring, Harry Jekkers, Van Kooten en de Bie, Q65, Anouk en vele anderen.

De Spaanse Koning en Roomse Keizer Karel V (1500-1558) bracht in 1536 een bezoek aan Den Haag. Hij verbleef in een pand aan het Lange Voorhout. Hij was erg onder de indruk van deze brede laan. Zulke brede wandel boulevards bestonden eigenlijk nog nergens in Europa. Karel V schonk vier rijen Lindebomen aan Den Haag.

Hoewel die bomen uit 1536 al heel lang dood zijn, is het idee van de bomen-rijen nog steeds zichtbaar.

Wie over het Lange Voorhout wandelt (rijdt) ziet anno 2006 nog steeds hoe het Voorhout er in de 16e en 17e eeuw uit moet hebben. Van de gebouwen die Keizer Karel op het Voorhout gezien heeft bestaat echter alleen de 14e eeuwse Kloosterkerk nog. In de tijd van Karel de 5e waren de meeste huizen nog van hout. Er stonden echter ook stadskastelen aan het Voorhout en de Kneuterdijk.

De L-vorm van het Voorhout was toen al aanwezig.

 

 

De Italiaanse historicus Lodovico Guicciardini (1521-1589), een neef van de wereldberoemde Fransceso Guicciardini (1483-1540) bracht in 1567 een bezoek aan Den Haag.

Hij had toen al vele andere Europese steden bezocht, maar in zijn boek „Descrittione di tutti i Paesi Bassi altrimenti detti Germania inferiore“  noemt hij Den Haag de mooiste stad van Europa. Vooral omdat hij Italiaans was (en dus zeker bekend met steden als Rome en (zijn geboortestad) Florence) mag men dit compliment zien als iets zeer bijzonders.

Den Haag was inderdaad een paradijs vergeleken met de steden van die tijd. Europese steden zaten beknelt binnen hun stadsmuren. In de Europese steden van de 16e eeuw lagen smalle, donkere, stinkende straatjes. De huizen waren er klein en smerig.

Den Haag had de omvang, het inwonertal, het bestuurlijk apparaat en de rechten (plichten) van een stad, maar stadsmuren ontbraken. Ook de Singelgracht bestond nog niet in 1567.  In Den Haag lagen ongekend brede straten zoals de Kneuterdijk, het Voorhout en de Lange Vijverberg (de Korte Vijverberg bestond nog niet).

Aan deze straten stonden brede huizen en imposante stadskastelen, zoals die van de Ridders van Assendelft en de familie Van Wassenaer-Obdam. Het Haagse Stadhuis was net klaar. Het zal toen op zijn mooist geweest zijn, hoewel de karakteristieke toren nog ontbrak.

De Ridderzaal was al 300 jaar oud. Er stonden veel gebouwen tegenaan en het was ernstig vervallen. Twintig jaar later zouden er  plannen gemaakt worden om de Ridderzaal maar te slopen (wat gelukkig te duur bleek te zijn).

 

 

 

De legers van de Protestante Koning van Bohemen (Tsjechië. / Duitsland), Frederik von Palts (1596-1632) werden in 1620 tijdens de slag op de Witte Berg vernietigend verslagen. Omdat Frederik slechts enkele (winter) maanden koning geweest is van Bohemen werd (wordt) hij ook wel de Winterkoning genoemd.

Frederik werd getroffen door een keizerlijke ban en hij verloor al zijn bezittingen. Een ieder die Frederik zag mocht hem doden. Frederik kon echter vluchten naar de Republiek (nog steeds in oorlog met Spanje). Prins Maurits was een neef van Frederik van Palts. 

Frederik ging met zijn familie en hofhouding  wonen aan het Tournooiveld. Het gezelschap bracht Koninklijke sferen naar het Republiekse Den Haag. Het hof van Oranje was toch nog vrij sober. Onder Prins Frederik Hendrik van Oranje (stadhouder van 1625 tot 1647) zou dat gaan veranderen en dat kwam mede door de aanwezigheid van de Von Palts'.

Frederik von Palts is nooit teruggekeerd naar Bohemen. Zijn zoon is er echter met behulp van Zweedse en Deense troepen weer op de troon gezet.

In Den Haag herinnert de wijknaam "Bohemen" nog aan het asiel dat aan de Winterkoning werd verleend.

Zie ook Geschiedenis

6 december 2003 : Tentoonstelling over de Winterkoning in het Haags Historisch Museum


Descartes is o.a. beroemd vanwege zijn uitspraak "Ik denk, dus ik besta".

Prinses Elisabeth von Palts, de dochter van de eerder genoemde Winterkoning,  ging veel om met de Franse Filosoof Descartes. De fransman verbleef daarom regelmatig in Den Haag. Hij heeft er veel inspiratie opgedaan voor zijn -nu nog- wereldberoemde werken.

Hoewel de Republiek als tolerant te boek stond, werd Descartes toch regelmatig voor het gerecht gesleept vanwege zijn uitspraken. Toen hij eind 17e eeuw naar Zweden verhuisde was het op de universiteiten van de Republiek een tijdlang verboden zijn naam uit te spreken.

Het is jammer dat zijn (fraaie) standbeeld ver buiten het centrum staat.


Een andere beroemde bezoek(st)er van het 17e eeuwse Den Haag was Trijntje Keever (1616-1633) uit Edam : de langste vrouw die ooit leefde. Haar vader was Cornelis Keever, vermoedelijk een schipper uit Pruisen, haar moeder was Anna Pouwels. Uit een eerder huwelijk had Cornelis nog twee andere kinderen. Cornelis was zelf ook geen kleine man, maar naast zijn dochter zou niemand nog lang lijken.

 

In 1625 ontmoette Trijntje de Winterkoning, Frederik von Paltz, toen deze een rondreis maakte door Noord Holland.Trijntje was in toen 9 jaar oud.

Prins Frederik Henderik werd dat jaar uitgeroepen tot nieuwe Stadhouder (en legeraanvoerder), nadat zijn halfbroer Maurits was overleden. Volgens de verslagen (thans in Londen) was Frederik von Palts zeer onder de indruk van het 9 jarige meisje. Ze moest zich meten met een Schotse Officier, de langste man van het reisgezelschap. Deze Schot, Sir Andrew Gray, was circa 2 meter lang. De negen jarige Trijntje had toen dezelfde lengte.

Trijntje bleef maar groeien. Voor haar 16e jaar passeerde ze de 2m40. Op kermissen was ze dè attraktie en in de Republiek, die -ondanks de oorlog met Spanje, een Gouden Eeuw beleefde- verdiende ze aardig wat geld. Ongetwijfeld kwam zij met de reizende kermis ook naar Den Haag (zie geschiedenis).  

De kermissen waren vroeger altijd op het Buitenhof. Hoewel daar nu auto's, bussen en trams overheen rijden is de omvang van het plein niet gewijzigd. Wel zijn aan vrijwel alle kanten gebouwen afgebroken.

Panden als de "Noyelles huis", het Logement van Leiden (nu Mc Donalds) en de militaire wachtpost (nu Havana) heeft Trijntje dus niet gezien. Er stonden houten en stenen huizen met trapgevels. Het Pagehuis zou ze wel gezien kunnen hebben, maar hoe bijzonder dat pand nu ook is, in die tijd zal het haar waarschijnlijk niet zijn opgevallen.

Trijntje is slechts 17 jaar oud geworden. Ze was toen 2m54 lang. Persoonlijk vind ik dat het meisje een levensgroot standbeeld heeft verdiend als herinnering aan alle circus artiesten van Nederland (desnoods in het Amsterdamse wassen beeldenmuseum, maar zeker in haar geboorte plaats Edam).

Op dit moment is de langste vrouw van Den Haag 1m97, de langste vrouw van Nederland woont in Voorburg (ZH) en is 2m15.

De beroemde 17e eeuwse wiskundige Simon Stevin werd in in 1548 geboren in Brugge. Na korte tijd in Antwerpen en Leiden (1582) te hebben gewoond heeft hij zich in 1590 gevestigd in Den Haag, waar hij raadsman van Prins Maurits, graaf van Nassau, werd. Hij onderwees Maurits in de Krijgskundige wetenschappen.

In Den Haag leerde hij Catherine Cray kennen. Zij kregen vier kinderen alvorens ze besloten te trouwen. Stevin was toen al 68.

In 1620 is Simon Stevin in Den Haag overleden. Zijn Haagse huis stond midden in de Haagse Joodse Buurt., in de Raamstraat. Het pand, nr 47,   bestaat nog steeds. 

De Raamstraat is helaas in twee stukken gehakt bij de aanleg van de Grote Marktstraat (een wanstaltige boulevard), en de buurt is erg veranderd, maar opvallend genoeg is het gedeelte van de straat waar Simon Stevin gewoond heeft nog grotendeels in tact. Het is een onbekend straatje met enkele mooie oude woonhuizen.

Simon Stevin leefde voor Christiaan Huygens en Newton.

Beroemd is de Zeilwagen van Stevin. Dit was een boot op wielen die werd voortbewogen door de wind. In deze wagen was plaats voor 28 (!) personen. Één van de passagiers was Hugo de Groot, die er na afloop een gedicht over geschreven heeft. Prins Maurits kon er in 2 uur mee van Scheveningen naar Petten (Noord Holland) rijden. Een afstand waar men in die tijd met een paard twee dagen over deed ! De Zeilwagen heeft nog lang na de dood van Prins Maurits in de Scheveningse Kerk gestaan.

Informatie over Simon Stevin :

"Simon Stevin Brugghelinck, "Spiegheling en Daet "' in de tentoonstellingscatalogus Spiegheling en Daet (Brugge, De Biekorf, 9 december 1995 - 31 januari 1996). Uitgevers: Logghe V., Devreese J. T.,  Meskens A., van den Heuvel C., Imhof D.

Paulus Potter,  schilderij "De Stier"

dhh011z.jpg (63486 bytes)

Esaias vd Velde (1591-1630) Paulus Potter (1625-1654), Jan Steen (1626-1679) en Jan van Gooyen (1596-1665) zijn (wereld) beroemde 17e eeuwse schilders die in Den Haag gewoond hebben.

In de 17e eeuw verbleven meer dan 300 schilders voor korte of lange tijd in Den Haag. Opvallend veel van hen woonden aan de Zuid Singelgracht. Vanuit hun huis hadden ze een prachtig uitzicht over de singelgracht en de weilanden en polders in de richting van Delft en Leiden.

Hun zicht werd niet belemmert door een stadsmuur. Wel werden na 1650 de eerste huizen langs het Groene Wegje en de Bocht van Genua gebouwd.  

Jan van Gooyen was een schilder die o.a. "Zicht op Dordrecht" (1650 - thans in het   Rijksmuseum te Amsterdam), en "Zicht op Den Haag " (view on The Hague) (1651 - Haags Historisch Museum) maakte. Hij was vooral beroemd vanwege zijn prachte geschilderde "wokenluchten". De schilderstijl was "barok". De leermeester van Jan van Gooyen was Esaias van de Velde, een Amsterdammer die na 1611 in Den Haag kwam wonen.

Esaias was  Hofschilder van de Prinsen Maurits en Frederik Hendrik.

Paulus Potter maakte van dieren de hoofdfiguren op zijn schilderijen.  Het beroemde schilderij "de jonge stier" hangt in het  Mauritshuis.

Jan Steen (1626-1679), kwam in 1649 naar Den Haag. Hij heeft er een tijdje gewoond en gewerkt. Jan van Gooyen was zijn leermeester.

De huizen aan de Zuid-Singelgracht (Dunne Bierkade in het bijzonder) staan er vrijwel allemaal nog. Wie de auto's wegdenkt kan de sfeer uit de oude tijd voor de geest halen. Tijdens de autoloze Havenfeesten is dat heel makkelijk.


Vader Constantijn (1596-1687) en zoon Christiaan Huygens (1629-1695) zijn waarschijnlijk de beroemdste 'Hagenaars' aller tijden en voor mij persoonlijk, na Frederik Hendrik, de Grootste Nederlanders ooit.

Deze (drie) heren verdienen echte standbeelden in Den Haag !!!

Constantijn kreeg een borstbeeld. Hij is de architect van de nog steeds bestaande Scheveningse Weg (1666). Deze weg tussen Den Haag en Scheveningen was de eerste verharde weg buiten stadsgrensen. De naam was in de 17e eeuw "Zeestraat" van Noordeinde tot aan Scheveningen.

Constantijn Huygens trok een rechte lijn tussen Den haag en Scheveningen. Hoewel Den Haag zelf geen muren bezat lagen er wel wallen langs de Schevingseweg (deze zijn grotendeels in tact gebleven).  Aan het begin van de weg (Den Haag) stond de naar Constantijn genoemde Huygenspoort.

Naast architect was Constantijn ook diplomaat, componist, letterkundige, dichter, staatsman. Naast enkele zeer bijzondere gedichten schreef hij ook één blijspel met de naam "Trijntje Cornelisdochter". Ik vraag mij daar zelf altijd bij af of hij daarbij aan het langste meisje ooit gedacht heeft (zie hierboven).

Over Den Haag (hij werd er geboren in de Nobelstraat) schreef hij ooit : "een dorp der steden, waar iedere straat een stad is".

Constantijn woonde tussen 1624 en 1627 woonde hij aan het Lange Voorhout, vervolgens verhuizde hij naar de Lange Houtstraat en circa 10 jaar later liet hij een prachtig huis ("Domus") bouwen aan het Plein (helaas gesloopt in 1875). Vlak buiten Den Haag liet hij Hofwijck bouwen. Een kasteel gelegen in een bijzondere tuin. De tuin was aangelegd in de vorm van het Menselijk lichaam. Het kasteel, omringd door een brede gracht, vormde het hoofd. Hofwijck bestaat nog, de tuin is voor een deel verdwenen (NS station Voorburg), wat er van over is, is begin 21e eeuw fraai gerestaureerd.

 

In april 1627 trouwde Constantijn met Susanna van Baerle, die hij liefkozend 'Sterre' noemde in zijn grote gedicht "Dagh-werck". Voordat het gedicht af was stierf Susanna (1637). Het gezin Huygens was toen al uitgebreid met 4 jongens en een meisje, ook Susanna genoemd. Susanna stierf bij de geboorte van de dochter die naar haar werd genoemd.

Christiaan was, als tweede zoon, in 1629 geboren in het toenmalige huis van het gezin, dat aan de Lange Houtstraat was gelegen. In 1637 verhuisde het gezin naar een nieuw huis aan het Plein.

Christiaan ontdekte Titan, de grootste maan van Saturnus (1655) en tevens de aard van de ringen van Saturnus. Christiaan Huygens is de uitvinder van de "pendulum klok" en hij was de eerste die zag dat een dag op de planeet Mars slechts enkele minuten langer duurt dan een dag op Aarde.  

Een groot Haags Plein ('park') is vernoemd naar de Huygens familie en een ESA-ruimterobot die begin 2005 bij de planeet Saturnus aankwam is vernoemd naar Christiaan.

Die Huygens robot is begin 2005 geland op Titan en heeft unieke foto's gemaak van deze grote maan. Zeeën (geen water, want het is er 180graden onder nul, maar vloeibaar (oranje) Ethaan en Methaan) met trage golven en een [recentelijk opgedroogde] rivierdelta zijn duidelijk te zien op de unieke foto's.

Christiaan Huygens heeft ongetwijfeld regelmatig met andere 17e eeuwse beroemdheden naar Saturnus gekeken vanaf het dak van de in 1580 gebouwde Stadhouderstoren. Ook het uitzicht over het oude Den Haag moet in die tijd schitterend zijn geweest.

In 1695 overleed Christiaan in een gehuurde etage op het Haagse Noordeinde. Zijn vader was slechts enkele jaren daarvoor (28 maart 1687) overleden. Constantijn had de respectabele leeftijd van 90 bereikt en is begraven in de Grote Kerk in Den Haag.

Recentelijk vond ik een tekst waarin vermeld staat dat een andere zoon van Constantijn, Lodewijk Huygens verantwoordelijk is geweest voor het ontwerp van het Catshuis, andere bronnen wijzen naar Pieter Post.

Spinoza Benedict Spinoza (1632-1677) was een 17e eeuwse (Portugees-Nederlandse) jood. Hij is wereldberoemd geworden als filosoof en 's werelds eerste moderne pantheïst (een pantheïst verenigd standpunten uit diverse Godsdiensten met elkaar).

Benedict was een geboren Amsterdammer, maar leefde lange tijd in Den Haag. Eerst aan de Stille Veerkade en later aan de Paviljoensgracht. Deze twee 17e eeuwse Haagse Grachten zijn 100 jaar geleden gedempt, maar de huizen waar Spinoza gewoond heeft bestaan nog.

Net als bij Descartes gold dat de naam Spinoza niet mocht worden genoemd en zijn werken eigenlijk verboden waren op de universiteiten van de Republiek (nadat Spinoza was overleden). De man heeft later wel een standbeeld in Den Haag gekregen en een grafmonument bij de Nieuwe Kerk (ook in Den Haag).


Admiraal Maarten Harpertsz. Tromp (1598-1653) kreeg in 1637 het opperbevel over de Republikeinse vloot. Nadat hij een tijd in Delft gewoond had kocht hij een woning aan het Korte Voorhout. Belangrijk was zijn overwinning bij Duins in 1639, waarbij de tweede Spaanse Armada vernietigend werd verslagen. De Spanjaarden verloren tientallen schepen en duizend man, terwijl aan Republikeinse kant 'slechts' één schip en honderd slachtoffers te betreuren vielen. Tromp en vice-admiraal Witte Cornelisz. de With (1599-1658) vergaarden er eeuwige roem mee.

In veel steden, waaronder Den Haag, zijn straten naar Tromp genoemd. Groningen heeft zelfs een Tromp-singel.

 

 

Jacob van der Does (1641 - 1680), van wie op deze site enkele gedichten zijn geplaatst, werd in 1672 tot thesaurier (ambtenaar die belast is met het algemene financieel-economische beleid) van Den Haag. Hij is echter bekend geworden als schrijver van onder andere Tragedie van Dido, Het houwelyck tusschen Aeneas ende Lavinia en zijn groot beschrijvend gedicht in alexandrijnen, 's-Graven-Haghe uit 1668. Daarin geeft hij een zeer goed beeld van  Den Haag zoals het was in het midden van de 17e eeuw. Hij doet dat in de vorm van een wandeling, waarbij veel Haagse straten, grachten en pleinen zijn beschreven. Het werk lijkt in sommige opzichten op "Voorhout" van Huygens. 
Tsaar Peter de  Grote van Rusland (1672-1725), stichter van St. Petersburg, bezocht Den Haag in 1697. Toen hij enkele jaren later St. Petersburg liet bouwen gaf hij die stad Grachten zoals hij die kende uit Nederland en brede boulevards die leken op het Haagse Voorhout.

Peter de Grote verbleef vier maanden in Nederland. Hij leerde er (samen met enkele meegereisde Russen) de techniek van de scheepsbouw. Later zou hij hier veel voordeel mee doen. De machtige Zweedse vloot werd kort na 1700 door de Russen verslagen. Zweden zou nooit meer een echte rol van betekenis spelen.

Ook nu nog gebruiken Russische zeelieden veel oud-Nederlandse woorden en natuurlijk heeft de Russische vlag de kleuren van onze 'drie-kleur'.

De Tsaar probeerde tijdens zijn bezoek aan  Den Haag (1697) incognito te blijven. Hij had zich eenvoudig gekleed en probeerde zo min mogelijk op te vallen. Dat ging echter niet echt gemakkelijk, omdat hij 2 meter lang was. In die tijd was de gemiddelde Hollander ongeveer 1m65.

(Ook) de Tsaar vond Den Haag een prachtige stad. Hij keerde er in 1717 nog een keer terug. Hij kwam toen niet incognito en verbleef in de oude Russische ambassade aan het Lange Voorhout. Het is mij echter (nog) niet bekend welk gebouw dat geweest is. De Russische ambassade bevindt zich tegenwoordig bij de Groot Hertoginnelaan.

Eind 2005 heeft President Poetin Den Haag bezocht (1/3 november). Hij logeerde in Paleis Noordeinde.

 

 

De natuurkundige Daniel Fahrenheit verbleef in 1736 in Den Haag.

Daniel Gabriel Fahrenheit werd in 1686 geboren in Dantzig (Gdansk).
Na een aantal reizen vestigde hij zich in 1717 als glasblazer in Amsterdam en begon daar thermometers en barometers te maken. In zijn Amsterdamse huis gaf hij colleges.

In 1736 vertrok hij naar Den Haag alwaar hij datzelfde jaar overleed
Hij is in de Kloosterkerk aan het Lange Voorhout begraven. Daar hangt nog een kleine herdenkingsmonumentje.

De temperatuurschaal van Fahrenheit is lange tijd maatgevend geweest en wordt tegenwoordig nog steeds gebruikt in de Verenigde Staten en Engeland.

 

 

De Italiaanse 'hartenbreker' Casanova, kwam in 1759 naar Den Haag. Hij vocht daar in het Haagse Bos (vlak bij het Malieveld) een duel uit.

Cassanova logeerde in de Elsemoerstraat.

Casanova kon zeer opvliegend zijn. Casper Postmaa schreef mij daarover het volgende:  Casanova reed in een postkoets richting Rotterdam en stuitte daarbij op een tegenligger. Die wilde hem niet laten passeren. Casanova ontstak daarop in woede omdat hij meende voorrang te hebben. Hij reed immers in een postkoets. De ander maakte hem duidelijk dat die regel in Holland niet gold. Casanova trok daarop zijn degen en wilde duelleren.  De man zei toen dat hij daar om een dergelijke onbenulligheid niet over peinsde. Daarop is de zaak in der minne geschikt.

Op 27 januari 2006 bleef het doodstil in Den Haag. 250 jaar geleden werd Mozart geboren. De man (een jongen toen nog) is twee keer in Den Haag geweest, maar de panden waar hij verbleef zijn gedurende de vorige eeuw gesloopt en behalve een onopvallende gedenksteen is er niets wat nog aan Mozart herinnert.

Waar de stad waanzinnig had kunnen uitpakken en gedenken gebeurde niets. Helemaal niets. Je zou als stadsbestuur toch maar moeten toegeven dat DE toeristische trekpleisters van het centrum zijn opgeofferd voor.. helemaal niets !

Wolfgang Amadeus Mozart heeft in 1765 in Den Haag enkele concerten gegeven, waaronder een "privé" concert voor de Prinses van Nassau-Weilburg. Mozart publiceerde een set van zes  piano en viool sontates in Den Haag. Sommige piano concerten en Gallimathias musicum zijn in Den Haag ontstaan.

Een kleine gedenksteen op het Spui (hoek Kalvermarkt / tegenover het Stadhuis) herinnert hier nog aan. Helaas is het oorspronkelijke gebouw 40 jaar geleden afgebroken en vervangen door vreselijke nieuwbouw. Herbouw van het verdwenen gebouw zou hier zeker op zijn plaats zijn geweest !

mztx.jpg (40153 bytes)

Een klein Mozart of muziek museum op die strategische plaats zou natuurlijk "goud" zijn (geweest). Welke stad wil dat nou niet ?

De Spuigracht lag er in 1765 nog. Op de Kalvermarkt werd nog echt een markt gehouden en de Grote Marktstraat bestond nog niet. Daar stonden nog huizen, er lagen tuinen en er waren enkele slootjes. In het Spuigebied waren nog vele grachten en haventjes. Het was er altijd druk.

Bezoekers van Den Haag die het Spuigebied in trokken zagen traverelen die ze ook in andere steden konden zien. De straten waren er smal en de huizen veelal klein. Langs de Stille- en Amsterdamse Veerkade, de Bier- en Dunne Bierkade en de Nieuwe Haven en Turfgracht stonden echter prachtige herenhuizen. Hier zijn er nog maar een paar van over.

Voordat de jonge Mozart en zijn familie op het Spui logeerden hebben ze nog enige tijd doorgebracht in Hotel Ville de Paris. Dat hotel stond aan de Wijnhaven, hoek Pauwengracht. Het is circa 100 jaar geleden ook gesloopt. Er kwam in feite niets voor terug : een stoep en een straat. "Bravo !"

Over 10 jaar is het 250 jaar geleden dat Mozart in Den Haag was. Ik zou zeggen, sloop het pand op de hoek Spui / Kalvermarkt en herbouw het huis waar Mozart verbleef. Het kan een prachtig museum worden. Den Haag had de lokatie in gedachten voor het Nationaal Historisch Museum. De architect die men gevraagd had, heeft totaal geen oog gehad voor de historie en iets onzinnigs ontworpen (twee bulten die aan een leeuw moeten doen denken). Het is maar goed dat de minister voor Arnhem heeft gekozen en Den Haag deze rampzalige nieuwbouw bespaard is gebleven.

Nieuwe plannen maken en het Mozarthuis herbouwen !

  De allereerste ambassadeur die de Verenigde Staten ooit uitzond, John Adams, werd gestationeerd in Den Haag. Hij was werkzaam in de eerste ambassade van de Verenigde Staten. Deze stond aan de Pauwengracht (Fluwelen Burgwal)

Adams vestigde zich in 1782 in Den Haag. Hij was de eerste in de geschiedenis van Amerika die zijn land mocht vertegenwoordigen buiten de landsgrenzen. In 1797 werd hij de tweede president van de VS. In het najaar van 2003 is er een herdenkingssteen onthuld aan de Fluwelen Burgwal ter ere van deze Amerikaan. Ik heb de steen nog niet kunnen vinden.
napoleonx.gif (36576 bytes) Napoleon Bonaparte (1769 - 1821) bezocht Den Haag in 1811, 5 jaar nadat Den Haag officieel een stad werd. Het was de broer van Napoleon Boneparte, Lodewijk, die er in 1806 op stond dat Den Haag een stad zou worden.

Napoleon Bonaparte verbleef in Paleis Lange Voorhout. Het uitzicht vanaf het balkon moet hetzelfde zijn geweest als vandaag de dag. De grote 17e en 18e eeuwse huizen stonden er immers al. Het grote Hotel des Indes bestond echter nog niet, op die plaats stonden nog kleine huizen.

 

 

Vincent van Gogh (1853-1890), de beroemdste Nederlandse schilder van de 19e eeuw heeft op zijn 16e enige tijd bij een Kunst-Gallerij op de Plaats gewerkt. Daar ontwikkelde hij zijn interesse in de schilderkunst. Hoewel zijn familie er niet voor was dat hij kunstenaar zou worden, is dat toch gebeurd.

Vincent woonde enige tijd aan de Assendelftlaan en heeft (na 1882) een atelier gehad aan de Schenkweg.

Na Den Haag woonde Vincent onder andere in Londen en enkele Franse steden.

Wie tegenwoordig op de Plaats zit op één van de terrasjes, ziet nog ongeveer wat Vincent van Gogh gezien moet hebben. Alleen de hoogbouw achter de regeringsgebouwen was er natuurlijk nog niet. 


Het is opvallend hoeveel beroemde Hagenaars aan een gracht woonden. De grachten waren het hart van de stad !

In de jaren '60 van de 19e eeuw woonde de -in Amsterdam geboren- schrijver Eduard D. Dekker (beter bekend als Multatuli) (1820-1887) aan het Haagse Buitenom. De gracht werd toen nog de Zuid West Binnensingel genoemd.

Het huis waar hij woonde bestaat niet meer. Op straatniveau gaf een poort toegang tot de (eveneens) afgebroken Zeepziedershof. Waar Multatuli woonde staat nu nieuwbouw. De foto hiernaast is van de verdwenen huizen. Het huis van Multatuli bevond zich boven de poort rechts.

Ook een opvallende molen op de hoek van de straat is verdwenen. Dat geldt ook voor de opvolgers, De Roozenburg fabriek, het Belastingkantoor en de Blauwe Aanslag.

Ten oosten van het huis van Multatuli is het Buitenom -gelukkig- nog vrijwel in dezelfde staat gebleven. Oude huizen zij er onlangs opgeknapt. Wie daar loopt (rijdt) krijgt nog een heel goed beeld van wat Multatuli gezien zal hebben. Alleen was het op de Haagse grachten veel drukker dan tegenwoordig.

In de jaren '80 van de 19e eeuw bezocht Kroonprins Frederik Willem van Duitsland, samen met zijn zoon het beroemde Bierhuis aan de Kettingstraat. Die twee Duitse Prinsen zouden allebei Keizer worden. De Kroonprins na de dood van Kaiser Wilhelm I (9 maart 1888) en diens zoon, Willem II, kort daarna omdat Frederik Willem nog datzelfde jaar overleed.

Willem II (Friedrich Wilhelm Viktor Albert, Kaiser Wilhelm II, (1859-1941)) was de laatste Duitse keizer. Hij overleed in ballingschap te Doorn. Er zijn Duitsers die de Monarchie graag terug zouden zien, maar zij vormen een minderheid.


10 juni 1863 werd Louis Couperus geboren aan de Mauritskade 43. De mooie huizenrij die er toen stond staat er nu nog steeds. De opvallende boogbrug over de Noord Singelgracht, waar hij gedurende zijn leven vaak overheen wandelde is ook nog aanwezig.

Wie staande op die brug naar het westen kijkt kan nog een goed beeld krijgen van wat Louis Couperus gezien moet hebben. Hij zal er de eerste auto's over de Mauritskade hebben zien rijden. Tot omstreeks 1900 was de gevelrij langs de Mauritskade nog uniform.

H.P. Berlage, de beroemde architect, stierf in 1934 in Den Haag. Hij woonde en werkte daar sinds 1913. Aan het eind van de 19e eeuw hield hij zich bezig met de Neo-Renaissance, later stapte hij over naar Jugendstil. Nadat hij in de USA geweest was op werkbezoek (begin 20e eeuw) veranderde Berlage wederom van stijl.

Bekend van Berlage zijn de gebouwen van "De Nederlanden van 1845", aan de Scheveningseweg en de Dagelijkse Groenmarkt. Minder bekend is de voormalige drukkerij [1934] aan het Huygenspark (foto links). Het is nu een appartementencomplex.

 

 

De Amerikaanse President Bill Clinton bezocht Den Haag in 1998. Zijn bezoek begon uniek omdat hij niet met een auto arriveerde, maar zijn helicopter op het Malieveld liet landen. Vanaf die plek bracht zijn (eerder gearriveerde) auto hem naar naar het Paleis Noordeinde.

Bill Clinton vond Den Haag een prachtige stad. Hij verbleef enige tijd in de grachtenbuurt (2005) en wandelde er over de Denneweg.
Toen hij wegging beloofde hij terug  te komen naar Den Haag zodra hij zijn ambtstermijn er op zat. In het voorjaar van 2001 bleek dat hij zijn woord hield. HIj bezocht Den Haag voor een tweede keer en ging wederom naar de Denneweg. Ook bezocht hij het Lange Voorhout en de Lange Houtstraat. Hij was wederom onder de indruk van de oude stad.

In september 2001 zou de voormalige vice-president All Gore een bezoek brengen aan Den haag. Dit bezoek is niet doorgegaan i.v.m. de aanslagen.

 

 

Hoewel hij niet veel van de stad heeft gezien is de voormalige Joegoslavische President Milocovic een paar jaar in Den Haag geweest. Hij overleed op 11 maart in de Scheveningse VN-gevangenis.
In 2003 bracht de langste vrouw van Europa, Malgorzata (Margo) Dydek [2m21], samen met haar (ook vrij lange) zus, een bezoek aan Den Haag. Ze deed dit ter gelegenheid van de opening van het Haagse Rondvaartseizoen.

Malgorzata speelde t/m 2007 in de Amerikaanse WNBA (Basketbal) en werd tijdens de Olympische Spelen van 2000 (Sydney) uitgeroepen tot beste speelster van het toernooi.

Ze is ion 2008 bevallen van haar eerste kind, maar gaat in 2009 weer naar de USA om basketbal te spelen.