Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

e-mail

 

Pagina's over Den Haag

English Deutsch

Beroemde Architecten
17e en 18e eeuw

Index Nieuw op deze site Rondleidingen Oude Stad Uitgaan in Den Haag Links
Van Bassen

 

"Nieuwe Kerk" Paleis Noordeinde


Diverse (wereld)beroemde architecten hebben hun sporen nagelaten in het oude Centrum van Den Haag. Hieronder vindt u de namen van enkele van deze architecten en een verwijzing naar de mooie gebouwen die ze hebben ontworpen.

  1. Bartholomeus van Bassen (1590-1652)
  2. Jacob van Campen (1595 -1657)
  3. Pieter Post (1608 -1669)
  4. Daniel Marot (1661- 1752) / & Beeldhouwer J.B. Xavery
  5. Felix du Sart
  6. Pieter de Swart (1709 - 1772)

Enkele laat 20e eeuwse architecten die gebouwen hebben gemaakt die ik persoonlijk heel erg mooi vind, vindt u hier: Den Haag na 1795

 

Bartholomeus van Bassen (1590-1652)

Nieuwe Kerk

De oude Bosbrug
Van Bassen was Stadsarchitect en kunstschilder in Den Haag. Hij is niet in Den Haag geboren, maar er in 1622 komen wonen, na 9 jaar in Delft te hebben gewoond en gewerkt (1613-1622). Zij grootvader -Bartolt Ernst van Bassen- was griffier bij het Hof van Holland. Den Haag zal hij dus al gekend hebben.

In 1638 werd hij de bouwmeester, waarna in 1639 promoveerde tot stadsbouwmeester van Den Haag. Dit bleeft hij tot 1650.

Van Bassen had een aandeel bij het tot stand komen van de St. Sebastiaansdoelen. Hij heeft wellicht de leiding gehad over de bouw van de toren naast het oude Raadhuis aan de Groenmarkt (1647). Bovendien liet hij diverse bruggen bouwen over de nieuw gegraven grachten. De bekendste was de Bosbrug.

Hij hielp Pieter Adriaansz Noorwits bij het ontwerpen van de Nieuwe Kerk, de eerste speciaal voor protestanten ontworpen kerk in Den Haag. De kerk werd gebouwd in 1649-1656.

Het is het enige voorbeeld van een gebouw in Barokke stijl in Den Haag. De kerk heeft echter ook veel kenmerken van het Classicisme.

Van Bassen was ook een begenadigd schilder en er is dan ook een straat in de Hagse Schilderswijk naar hem genoemd.

Zie de hoofdstukken :

 

Hof van Wouw

dha540x.jpg (122084 bytes) Van Bassen ontwierp het Hof van Wouw aan de Lange Beestenmarkt.
Dit hofje is omstreeks 1645 gebouwd en heeft twee prachtige hoekhuizen.

Ook de tuin zou door Van Bassen ontworpen zijn. Deze 17e eeuwse tuin is in 2000 gerestaureerd. U kunt hem alleen, of met een groep bezichtigen.

Zie de hoofdstukken :

 

De Boterwaag

dhb653x.jpg (97732 bytes) Het laatste grote bouwproject van Van Bassen was het oude Boterhuis aan de Prinsegracht (1650). Dat huis is zes jaar na de dood van Van Bassen uitgebreid met meerdere panden. Deze zijn in dezelfde (Classicistische) stijl gebouwd. Zo ontstond een complex van 8 panden, waarvan de Boterwaag tegenwoordig het bekendst is. Het is sinds de jaren '80 een populair Grand Café. De overige panden worden tegenwoordig bewoond. In het verre verleden hebben er diverse gildes gezeten, zoals de Apothekers en de Schilders.

Zie hoofdstukken :

 

Jacob van Campen : (1595-1657)

Paleis Noordeinde

Paleis Noordeinde

Mauritshuis

Jacob van Campen begon zijn carriere als schilder. Hij ging naar Italië en bestudeerde daar de klassieke Griekse en Romeinse bouwstijl en de daarvan afgeleide Classicistische stijl. Architectuur werd een hobby van Van Campen, die tevens Heer van Randenbroek (en dus van adel) was.

Van Campen ontwierp het indrukwekkende Stadhuis op Amsterdamse Dam. Het was nadat het klaar was -in 1645- het grootste stadhuis ter wereld. Het gebouw is sinds de 19e eeuw een Koninklijke Paleis.

Ook ontwierp Van Campen de Nieuwe kerk in Haarlem en (waarschijnlijk) de Westertoren en enkele woonhuizen te Amsterdam.

Van Campen werkte in Den Haag regelmatig samen met de eveneens zeer bekende architect Pieter Post. Samen ontwierpen ze in 1640 de aanpassingen voor Paleis Noordeinde te Den Haag. Dat gebouw was toen al meer dan 100 jaar oud. De twee architecten brachten bij het van oorsprong Renaissance Paleis enkele Classicistische elementen aan.

Kenmerkend voor Van Campen zijn de strijdtonelen die hij in relief aanbrengt in de karakteristieke driehoek bij het dak (fronton). Hij zou in Nederland de enige architect zijn geweest die dat heeft gedaan, andere architecten kozen voor het familie- of stadswapen van de opdrachtgever.

Zie hoofdstukken :

 

De Oranjezaal (Huis ten Bosch)

In 1645 werd het middengedeelte (Oranje Zaal) van Paleis ten Bosch door Jacob van Campen en Pieter Post ontworpen. Het was oorspronkelijk geen 'woonpaleis'. Sinds 1980 is het dat wel en woont de Koningin er.

Zie hoofdstuk :

 

 

Het Maurishuis

Van Campen ontwierp ook het Mauritshuis, een stadspaleis voor Maurits van Nassau, een neef van Frederik Hendrik. Hij werd daarbij geholpen door Pieter Post.

Het gebouw is aan het begin van de 18e eeuw (1704) door brand beschadigd, maar na uitgebreide herstelwerkzaamheden, die tot 1720 duurden, weer in zijn oude staat teruggebracht.

Sinds het begin van de 18e eeuw is het een museum.

 

Het Huygenshuis (afgebroken)

Huygenshuis Constantijn Huygens liet een prachtig pand optrekken aan het Plein. Het werd ontworpen door zijn vriend Van Campen, die tegelijkertijd het Mauritshuis bouwde. Hoewel de twee bouwprojecten gelijk gestart waren, was het Huygenshuis veel later gereed.

Dat had onder andere te maken met de keuze van zeer bijzondere bouwmaterialen.

De foto hiernaast is redelijk uniek. Hij is vlak voor de sloop van het pand gemaakt aan het eind van de 19e eeuw. Drie levensgrote standbeelden die op het gebouw stonden waren toen al verwijderd. Ze staan nu in Amsterdam (Rijksmuseum). Op de plaats van het Huygenshuis werd omstreeks 1878 het Paleis van Justitie gebouwd. Dat pand staat er nu nog steeds. Elementen van het Huygenshuis (zoals plafonds) zijn in dat pand verwerkt.

 

Pieter Post : Haarlem (1608) - Den Haag (1669)

Boterwaag
dha337x.jpg (73511 bytes)

Pieter Post was vanaf 1645 de Hofarchitect van Prins Frederik Hendrik en ontwierp in heel Nederland prachtige gebouwen. Na 1640 woonde Post  aan de "Amsterdamse Veerkade". Een 17e eeuwse Haagse gracht die omstreeks 1900 gedempt is. Het huis is reeds lang geleden gesloopt.

Het stadhuis van Maastricht is ontworpen door Post, evenals de Waag-gebouwen van Leiden (1657) en Gouda (1668). Huis Swanenburg (Halfweg), De Oostkerk (Middelburg), Kruithuis (Delft), Toren van de kerk van Buren, Kasteel Heeze (Heeze).

Het gebouw voor de Staten van Holland aan het Binnenhof, dircect naast het Stadhouderlijk Paleis, ontwierp hij omstreeks 1651. Het gebouw werd tussen 1652 en 1657 gebouwd. De Eerste Kamer maakt er nu gebruik van.

In Restaurant Het Goude Hooft is nog een oude wandschildering aanwezig. Op die wandschildering is te zien hoe Amalia van Solms opdracht geeft tot de bouw van de Oranjezaal (Paleis Huis Ten Bosch). Rechtsboven is bovendien de handtekening van de beroemde 17e eeuwse architect Pieter Post zichtbaar. Boven de   wandschildering hangen de wapens van de 7 (verenigde) Provinciën die samen de Republiek vormden. Pieter Post woonde aan een Haagse Gracht (Amsterdamse Veerkade). In de vorige eeuw is deze gracht gedempt en zijn de meeste huizen gesloopt. Helaas.

In 2005 vond ik een tekst waarin vermeld staat dat een zoon van Constantijn Huygens, Lodewijk,  verantwoordelijk is geweest voor het ontwerp van het Catshuis, andere bronnen wijzen echter naar Pieter Post.

De zoon van Pieter Post (Maurits) is verantwoordelijk geweest voor uitbreidingen (1674-1678) aan het Stadhouderlijk Jachtslot te Soestdijk.

 

Samenwerking met Jacob van Campen

dhc195o.jpg (85344 bytes) Samen met zijn leermeester, Jacob van Campen, werkte Post aan het Mauritshuis, Huis ten Bosch en het Huygenshuis. Samen voorzagen ze het 'Oude Hof' (Paleis Noordeinde) van een nieuwe voorgevel aan de kant van het Noordeinde (zie: Jacob van Campen).
 

Van Balkeneynde huis

05okt0353x.jpg (145847 bytes) Pieter Post ontwierp Dunne Bierkade 18 voor de Stadstimmerman Claes Dircx van Balkeneynde. Het is een zeer bijzonder grachtenpand, vooral omdat het één van de weinige Haagse 17e eeuwse grachtenpanden is die nog echt aan een gracht staat. Vele andere Haagse grachten zijn begin 20e eeuw gedempt.

Het huis biedt tegenwoordig onderdak aan de Fundatie Voorhoeve

 

Johan de Witthuis

dhe712x.jpg (108741 bytes) Eigenlijk is de benaming "Johan de Witthuis" niet correct. Pieter Post bouwde het in 1655 voor M. Hoefft, een rijk man.

Johan de Witt is er in 1669 gaan wonen. Hij heeft er slechts 3 jaar gewoond.

 

Huis Dedel

Omstreeks 1642 ontwierp Post een patriciërshuis aan de Prinsegracht voor mr Willem Dedel, advocaat en griffier van de Staten van Holland en één van de weinige rijke Hagenaars die aan deze, in 1640, gegraven Gracht ging wonen.

Thans is er een veilinghuis in gevestigd. Het 17e eeuwse interieur zou grotendeels bewaard zijn gebleven. Dat kan helaas van de omgeving van het gebouw niet gezegd worden.

 

Hof van Nieuwkoop

Een ander door Post ontworpen project was het Hof van Nieuwkoop. Een hofje met aan de twee korte zijdes toegangspoorten die bij een paleis niet zouden misstaan. 

Diverse foto's vindt u op de pagina over de Haagse Hofjes.

 

't Goude Hooft (herbouwd)

ghfo001.jpg (61599 bytes) Post was tevens verantwoordelijk voor de 17e eeuwse nieuwbouw van Herberg 't Goude Hooft ontwierp. Deze Herberg bestond al sinds de 15e eeuw, maar zal van hout geweest zijn.

Post maakte er in 1660 een indrukwekkend Classicistisch gebouw van. In de jaren '30 van de 20e eeuw is het gebouw van Post afgebroken, maar in vergelijkbare stijl (één venster breder) weer opgebouwd. 

 

Huis Buysero (afgebroken)

prisgra02.jpg (49797 bytes) Pieter Post ontwierp Huis Buysero voor Laurens Buysero, adviseur van de Oranjes.
Het prachtige pand is in de 19e eeuw afgebroken. Thans vinden we op die lokatie het Ministerie van Financiën.
 

Kanongieterij (gebombardeerd)

De Haagse Kanongieterij (vernietigd door de Geallieerden in maart 1945) was eveneens door Post ontworpen. Alleen de poort en een klein gedeelte van de gevelversiering zijn bewaard gebleven.

 

 

Daniel Marot : Parijs (1661)- Den Haag (1752)

Marot's huis

Huis Pauw

Marot had het ontwerpen niet van een vreemde. Hij was een zoon van een Architect (Jean Marot). De familie Marot was protestants (Hugenoot) en Daniel moest 1685 uit Frankrijk vluchten aangezien er wederom gevaar dreigde voor de Hugenoten.

De "nacht van de Lange Messen", 1572, was nog niet vergeten. Toen werden midden in de nacht duizenden Hugenoten in Parijs vermoord.

Hij was derhalve een politiek (religieus) vluchteling. Marot was een enthousiast aanhanger van de Lodewijk XIV stijl. Deze stijl is in de door hem ontworpen gebouwen dan ook terug te vinden. Zijn grote voorbeelden waren de Franse architecten Jean Lepautre en Jean Berain. In 1686 vestigde Marot zich in Den Haag. Hij heeft vanaf circa 1717 tot aan zijn dood aan het Noordeinde (nr. 164) gewoond. De 18e eeuwse keuken in dat huis is bewaard gebleven, evenals de schitterende tuin (zie foto links).

Tussen 1685 en 1707 ontwierp Marot vooral interieurs en hield hij zich bezig met tuin-architectuur. De vergaderzaal van de Staten-Generaal is bijvoorbeeld in 1697 opnieuw ingericht naar ontwerp van Daniël Marot en ook de Treveszaal (oorspronkelijk voormalig audientiezaal van hun Hoogmogenden) is in datzelfde jaar verbouwd naar ontwerp van Marot. Na 1707 begon deze architect echter ook steeds vaker gehele gebouwen te ontwerpen.

Marot werkte onder andere voor de Prinsen van Oranje. Marot tekende bijvoorbeeld voor enkele uitbreidingen van Huis ten Bosch. Toen Stadhouder Willem III koning werd van Engeland heeft Marot tijdelijk (tot 1698) in Londen gewoond en gewerkt.

Niet alleen in Den Haag en Engeland heeft Marot zijn sporen achter gelaten. Voor de prinsen van Oranje verbouwde hij Oranjeburg in (het huidige) Duitsland. Het paleis is ten tijde van Napoleon vernietigd.

In Apeldoorn is Marot betrokken geweest bij de bouw van Paleis Het Loo. In Amsterdam zijn het vooral leerlingen van Marot die enkele woonhuizen hebben neergezet. De hand van de meester is daarin echter goed te herkennen.
Men vermoedt dat Marot zelf Huis De Neufville aan de Amsterdamse Herengracht (475) heeft ontworpen. Dat huis uit 1731 lijkt sterk op het Haagse Stadspaleis Schuylenburch (Lange Vijverberg)

In Den Haag staan enkele door Marot ontworpen gebouwen. Één daarvan is een woonhuis (met een prachtig tuinhuis) aan het Haagse Noordeinde (omstreeks 1701). Het heet Huis Fagel. In 1857 is dat pand gekocht door Koning Willem III, iets meer dan 30 jaar later kocht de gemeente Den Haag het pand. Volgens sommige bronnen met de bedoeling een weg aan te leggen in het verlengde van de Oranjestraat, door de Prinsessetuinen naar het Zeeheldenkwartier. Dat plan is gelukkig niet doorgegaan.

Ondertussen is het gesplitst in twee woonhuizen (en "Lola Mir" een Engelse Pub en "de Pizza Hut" en "La Mano Maestro". Die laatste twee nog steeds met adembenemende plafonds van Marot).

Achter Huis Fagel staat een tuinhuis. Oorspronkelijk zat dat aan Huis Fagel vast. In 1857 is de gang tussen het woonhuis en het tuinpaviljoen voor een deel afgebroken (wegens bouwvalligheid). Het tuinpaviljoen is te zien vanuit de Prinsessetuinen en hoort bij Paleis Noordeinde.

Tot de laatste Haagse werken van Marot behoren enkele Patriciërswoningen aan de Prinsessegracht. Deze (drie) huizen zijn tussen 1725 en 1735 gebouwd. Daniel Marot was toen al een oud man. Hij is uiteindelijk 91 jaar geworden !


Hoewel Marot zichzelf wel presenteerde als "Architecte du Roi", is hij nooit officieel de Stadhouderlijke Architect geweest. Dat waren in die tijd Van Swieten en (vervolgens)
Jacobus Roman. Marot was in dienst als "vormgever" (van interieurs, meubels en tuinen).
Een ontwerper van gebouwen werd hij pas later, toen de Republiek een tweede stadhouderloos- tijdperk beleefde.

 

Huis Fagel

dhh428x.jpg (94782 bytes) Één van de eerste ontwerpen van Marot ligt achter Noordeinde 140, vlakbij het huis waar Marot zelf woonde.

Het is een prachtig mooie Tuinkoepel. Hoewel het aan de buitenkant redelijk sober oogt, heeft het een zeer rijk interieur. Het hoort thans niet meer bij Noordeinde 140 (Huis Fagel). Dit ooit voor de heer François Fagel ontworpen gebouw is derhalve niet te bezichtigen door het publiek.

Daniel Marot was ook verantwoordelijk voor de bouw van Noordeinde 138, 140a-140c . Dit was ooit één huis (Huis Fagel - circa 1701). Van het rijke interieur zijn nog twee zeer mooie plafonds over (te bezichtigen zijn : La Mano Maestra (fantastische koffie) en "Pizzahut").

 

Huis Schuylenburch

dhg196x.jpg (128513 bytes) Het in 1715 gebouwde 'Huis Schuylenburch' (aan de Lange Vijverberg ) ontwierp Marot in opdracht van C. van Schuylenburch.

Het circa 16 jaar later gebouwde Huis Neufville te Amsterdam (Herengracht 475) lijkt sterk op dit Haagse Stadspaleisje, het Amsterdamse grachtenpand is echter wel een stuk smaller dan Schuylenburch.

Huis Schuylenburch wordt nog bewoond (residentie Duitse Ambassadeur).

 

 

Uitbreiding Huis Pauw

Aan de Korte Vijverberg verbouwde Marot Huis Pauw, het tegenwoordige Kabinet der Koningin. Er werd naar zijn ontwerp in 1725 een extra etage toegevoegd aan (op) dat gebouw.

Tijdens de tweede wereldoorlog is het pand schitterend gerestaureerd, nadat het in de beginjaren van de oorlog dienst had gedaan als casino voor Wehrmacht soldaten.

 

 

Paleis Kneuterdijk

Daniël Marot ontwierp in 1716 het huis van Van Wassenaar-Obdam ontworpen voor de 'gelijknamige' graaf.

In de 19e eeuw was dit het paleis van de latere koning Willem II. Er is in die tijd aan de achterzijde een extra etage opgezet en boven het middengedeelte kwam een Russisch Orthodoxe kapel voor de Koningin (dochter van de Russische Tsar, echtgenote van Koning Willem II) .

Thans maakt het onderdeel uit van de Raad van State. Het zal in 2010/2011 grondig worden gerestaureerd.

 

Portugees Joodse Synagoge

In 1726 kwam de Portugees Joodse Synagoge aan de Prinsessegracht  (Nieuwe Uitleg) gereed. Dit gebouw is door Marot ontworpen. De uitvoering was in handen van Du Sart. Het gebouw wordt nog steeds gebruikt, nu door de Liberaal Joodse Gemeenschap van Den Haag.

Het oorspronkelijke ontwerp van Marot had een toren. De bestuurders van Den Haag gaven eerst toestemming voor de bouw daarvan, maar na protesten van diverse predikanten werd deze toren niet gebouwd.

De Synagoge heeft een sterke gelijkenis met de Portugees Joodse Synagoge van Amsterdam.

 

Prinsessegracht

Prinsessegracht Marot is (waarschijnlijk) ook de architect van Prinsessegracht 22, 23 en 29 (tussen 1725 en 1734 gebouwd). Schitterende Patriciërswoningen aan een (in de 20e eeuw t.b.v. de tram versmalde) gracht. Het uitzicht op het Malieveld en het Haagse Bos is na 300 jaar nog steeds aanwezig. Ondanks de komst van tram en ander snel verkeer. Ooit waren er plannen voor een metro naar Scheveningen (1970) en een verlengde Koningstunnel (1990), waardoor vrijwel al het verkeer aan het zicht zou zijn ontrokken. Dat bleek financieel (nog) onhaalbaar.

Na 2010 komen er wel een tunnel (tunnels) voor een Randstadrail-verbinding met Scheveningen, maar die zal pas voorbij de Dr. Kuyperstraat, bij de Koniginnegracht, beginnen.

 

Uitbreiding Huis ten Bosch

Stadhouder Willem IV heeft Daniel Marot in 1732 opdracht gegeven Paleis Huis ten Bosch groter te maken. Marot ontwierp de linker en rechter vleugel van het Paleis, dat vervolgens veelvuldig diende tot verblijfplaats van de laatste twee stadhouders, Willem IV en Willem V. Nu is het het woonpaleis van Koningin Beatrix.
 

Voormalig Stadhuis

dhb868x.jpg (55193 bytes) De 18e eeuwse uitbreiding van het Haagse Stadhuis aan het kerkplein is ook van zijn hand. Het is omstreeks 1733 gebouwd. Hoewel het geen stadhuis meer is, kan In dit gebouw nog steeds getrouwd worden. Onder het gebouw, in de kelders. bevindt zich een restaurant (De Catacomben).

 

 

Huis Huguetan

Vervolgens ontwierp Marot het middelste deel van Huis Huguetan aan het Lange Voorhout, gebouwd in 1734-1736 en thans zetel van de Hoge Raad. De familie Huguetan betaalde iets minder dan 500 gulden aan Marot voor dit ontwerp.

Vooral het trappenhuis, met de lichtkoepel en de vele ornamenten, is schitterend.

In 1761 werd het huis met twee symmetrische zijvleugels uitgebreid. De architect was de -eveneens beroemde- Pieter de Swart.

 

 

Jean Baptiste Xavery

dhh435x2.jpg (140771 bytes) Daniel Marot is wellicht ook zijdelings betrokken geweest bij de bouw en inrichting van de R.K. Schuilkerk aan de Juffrouw Ida straat (1722). In ieder geval ademt de Kerk zijn sfeer uit. Het is goed mogelijk dat het (thans vergeten) tijdgenoten van Marot zijn geweest, die zijn ideeën over de bouwkunst hebben overgenomen.

Zeker is dat een Hugenoot waar Marot vaak mee samenwerkt, Jean Baptiste Xavery, zijn sporen in die kerk heeft achtergelaten.

Xavery (1697-1742) is geboren in Antwerpen als zoon van Albert(us) Xavery, een Vlaamse Beeldhouwer die het vak leerde aan zijn zoon.

Als één van de weinige beeldhouwers van de 17e / 18e eeuw ging de Hugenoot Xavery niet naar Amsterdam, maar -na een kort verblijf in Wenen (1719) en Rome (1721)- naar
Den Haag, waar op dat moment een groot tekort was aan goede beeldhouwers. In 1725 werd hij lid van het 'Schildersgilde'.

Xavery begon met een atelier aan de Zuid Oostsingelgracht, maar verhuisde later naar het Zieken.

In 1733 en 1736 maakte de Vlaamse beeldhouwer fraaie bustes van Stahouder Willem IV en zijn vrouw, Anna van Hanover. Bovendien werkte hij in die zelfde periode aan reliëfs van marmer in Huis ten Bosch. Daniel Marot was verantwoordelijk voor de uitbreiding van dat paleis en dat was het begin van een vruchtbare samenwerking die lang heeft geduurd. Zo was Xavery ook verantwoordelijk voor de beeldhouwwerken in het Stadhuis aan de Groenmarkt.

Xavery maakte de beeldengroep Gerechtigheid en Waarheid, die buiten op de gevel te zien is.

Tussen 1728 en 1738 maakte Xavery diverse portretbustes en grafmonumenten voor welvarende opdrachtgevers uit binnen- en buitenland (diplomaten en militairen). De preekstoel (1729) van de Schuilkerk in de Juffrouw Idastraat is fabelachtig.

De communiebank in die zelfde kerk is zelfs uniek in de wereld vanwege (Bijbelse) voorstellingen aan voor- èn achterkant.

Jean Baptist Xavery is in 1725 in Den Haag getrouwd met Maria Christina Robart, en samen kregen zij twee zonen Frans Xavery en Jacob Xavery IV. Het bleef een kunstzinnige familie : deze twee zonen zijn schilders geworden.

 

Felix du Sart

dhc128x.jpg (82885 bytes) Du Sart was architect, metselaar en Timmerman. Hij heeft in Den Haag enkele malen samengewerkt met de architect Daniel Marot, o.a. tijdens de bouw van Patriciërswoningen aan de Prinsessegracht. Du Sart is overleden in 1735 (Kopenhagen).
 

Pieter de Swart (1709-1772)

Net als Daniël Marot en Pieter Post heeft De Swart Den Haag veel prachtige gebouwen nagelaten. Omstreeks 1750 ontwierp hij een stadspaleis aan de Herengracht voor de familie Le Leu de Wilhelm. Het is thans een kantoor. De voortuin aan de (gedempte) grachtzijde is nog intact en redelijk uniek te noemen in de binnenstad.

De Swart ontwierp ook één van de 10 Stadspoorten van Rotterdam. In de 19e eeuw werden 9 van die stadspoorten gesloopt, maar het meesterwerk van De Swart bleef staan. Helaas werd het beschadigd tijdens het beruchte bombardement. Hoewel de schade niet groot was, heeft men het toch gesloopt.

Na de oorlog is op de lokatie van de poort een soort herdenkingsmonument neergezet. Wie met de trein vanaf het Centraal Station Rotterdam richting de Maastunnel rijdt kan het vlak naast de tunnelingang zien staan.

Complete herbouw is toch wel het minste wat men kan doen (.) maar goed.

 

Paleis Lange Voorhout

Heel bekend is Paleis Lange Voorhout. Post ontwierp het in 1760 voor de Friese afgevaardigde naar de Staten-Generaal. Napoleon heeft hier nog geslapen tijdens een kort bezoek aan Den Haag

Sinds 1845 is het (ongeveer 150 jaar) in het bezit geweest van de Koninklijke familie. Sinds een paar jaar is het een museum. De driehoek boven het middengedeelte doet mij denken aan het Classicisme van Van Campen en Post, de gekozen Lodewijk-stijl aan Daniël Marot.

Thans is het Escher Museum in dit pand gevestigd.

 

 

Evangelisch Lutherse Kerk

dh322x.jpg (125031 bytes) Vrijwel tegelijkertijd met Paleis Lange Voorhout werd ook de Evangelisch Lutherse Kerk aan de Lutherse Burgwal (toen nog een gracht) gebouwd. Het is een heel indrukwekkend gebouw. 

 

 

Huis Huguetan (uitbreiding)

dh934x.jpg (199162 bytes) In 1761 was De Swart verantwoordelijk voor de uitbreiding van huis Huguetan. Het oorspronkelijke ontwerp was van Daniel Marot. Toen het huis in 1760 in nieuwe handen kwam verzocht de nieuwe eigenaar, Jan van Tuyl, Post om het pand te vergroten. Huizen naast Huguetan waren al opgekocht door Van Tuyl.

De Swart wist de éénheid te bewaren en maakte het gebouw nog mooier dan het al was. In de 20e eeuw heeft de Koninklijke Bibliotheek in het gebouw gezeten, nu zetelt hier de Hoge Raad.

 

 

Lange Vijverberg

dhb365x.jpg (115535 bytes) Aan de Lange Vijverberg staan drie fraaie Herenhuizen op de plaats waar het  Paleis van de Friese Stadhouders had gestaan. Dit paleis (in Lodewijk XVI / Rococo-stijl, met later toegevoegde ramen in Empire stijl) is circa 1775 gebouwd. Na het Tweede Stadhouderlijke Tijdperk werden de Frieze stadhouders Stadhouders van de hele Republiek en hadden geen eigen paleis aan de Vijverberg meer nodig. De drie woonhuizen zijn gebouwd in opdracht van Manuel Lopes Suasso (Portugeze Jood).

In deze panden bevinden zich nu kantoren en museum Bredius.

 

 

Paleis Korte Voorhout (Kon. Schouwburg)

Net als Paleis Lange Voorhout is ook Paleis Korte Voorhout door De Swart ontworpen. Hij deed dit in opdracht van Carel van Nassau Weilburg.

Het had een enorm paleis moeten worden, groter nog dan Paleis Noordeinde, maar helaas is -ivm de inval van de Fransen- slechts één vleugel van dit paleis daadwerkelijk gebouwd. Het heeft zijn oorspronkelijke vorm verloren, het is half rond.  In dit gebouw bevindt zich nu de Koninklijke Schouwburg

   
dhe594z.jpg (71043 bytes)