Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

E-mail

De Pagina's over de geschiedenis en historie van Den Haag

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Stadswandelingen Rondvaart Uitgaan in Den Haag Links

De Afzandingsvaart
(grotendeels verdwenen)
Waldeck Pyrmontkade, Koningin Emmakade

Versie van : 18-02-2015

Aanleg Groothertoginnelaan.

Achter de Groot Hertoginnelaan

 

Groot Hertoginnesingel

"Villa Góndang"

 

 

 

 

Den Haag heeft eind 19e eeuw enkele waterwegen gekregen voor de afvoer van zand uit het grote duingebied tussen de Laan van Meerdervoort en de zee.

De Afzanderijvaart bestaat nog. Dit is het water tussen de Valkenboskades. Er was altijd al een sloot, deze werd aan het eind van de 19e eeuw verbreed en dieper gemaakt. Dat geldt ook voor grote delen van de andere kanalen, zoals het Afvoer-, of Verversingskanaal (Conradkade / Suezkade). Ook het kanaal bij de Nuyhuiskade is voor dit doel ontstaan.

Deze kanalen bestaan nog, maar er was nog een kanaal tussen Scheveningen en de binnenstad en dat was de Afzandingsvaart.

Net als de Afzanderijvaart (Valkenboskades) en het Verversingskanaal ging het water onder de Groot Hertoginnelaan en de Laan van Meerdervoort door. Er waren hier enkele sierlijke 19e eeuwse bruggen te vinden. De meeste huizen langs het water werden in de periode 1880 - 1915 gebouwd. Het zijn stuk voor stuk architectonische meesterwerken ! Vooral rond het Sweelinckplein en de Groot Hertoginnelaan staan nog enkele schitterende panden.

De meeste daarvan zijn de afgelopen 100 jaar ook vrij ongeschonden doorgekomen. Het is niet voor niets dat Paul Verhoeven in 2005 op en rond het Sweelinckplein opnames maakte voor de film "Zwartboek"

 

Sweelinckplein

De Afzandingsvaart is eind jaren '50 echter grotendeels (onder de grond) verdwenen en de zeer fraaie bruggen werden gesloopt. Vooral bij het Sweelinckplein is dat heel jammer, want daar bleef het water wel zichtbaar en  de brug zou het "beschermde stadsgezicht" nog completer hebben gemaakt.

De vijvers tussen Obrechtstraat en Stadhouderslaan zijn restanten van de Afzandingsvaart.

Bij de huidige R.J. Schimmelpennincklaan maakt het kanaal een scherpe bocht, richting Carnegielaan. De vijver vlak achter het Vredespaleis is niets anders dan de oude draaicircel voor de schepen. Een voormalig  haventje !

Één van de twee haventjes, want achter de Alexander Gogelweg vinden we de tweede.

De meeste schepen verdwenen, na 1915, omdat men klaar was met bouwen en het werd rustig op het water. De draaicircels veranderden in de stille vijvers zoals we ze nu nog kennen.

Alleen de hoge bruggen bij de Alexander Gogelweg en de Andries Bickerweg laten nog duidelijk zien dat hier, tot circa 1915, nog volgeladen schepen onderdoor moesten kunnen varen !

Tot 1915 werd hier gewerkt. Hard gewerkt. Duinzand uit het "Sorgvliet" gebied werd hier overgeladen in schepen en die schepen voeren vervolgens af (en aan) naar de binnenstad en verder. De huizen van de Groot Hertoginnelaan staan bij de Waldeckpyrmontkade dan ook met hun rug naar het water. Alle panden tussen de Banstraat en de Carnegielaan staan er ver vandaan.

De Banbrug (Banstraat / A. Bickerweg)
Alexander Gogelweg

De brug bij de A. Gogelweg en die bij de A. Bickerweg (De "Banbrug") zijn vroeg 20e eeuws (circa 1912). In die periode begon men met de bouw in het Villapark Zorgvliet.

Oudere bruggen vond men vlak achter de Groot Hertoginnelaan (bij de scherpe bocht), bij de Groot Hertoginnelaan zelf (waar de Waldeck Pyrmontkade en de Koningin Emmakade beginnen), bij het Sweelinckplein, de Obrechtstraat (stoom-trambrug), de Laan van Meerdervoort, de grens Prins Hendrikstraat, Weimarstraat, de grens Elandstraat/Marnixstraat (daar was een verbinding met het Verversingskanaal en die weg heette dan ook Marnixkade) en een laatste brug bij de Veenkade.

Omdat de scheepvaart verdween en het een stil kanaal werd zonder belangrijke functie verdween het eind jaren '50 voor een groot deel onder de grond toen men de tram en het toegenomen verkeer meer ruimte wilde geven.

In de winter van 2012 (februari) was het ijs zo dik dat ik over de voormalige vaart kon lopen. Het gaf een machtig mooi beeld van hoe het vroeger moet zijn geweest om hier te varen.

eXTReMe Tracker